Sơ  lược Tiểu sử

Đoàn Viết Hoạt sinh  năm 1942 ở Hà Đông.  V́ chống cả Pháp và cộng sản nên thân phụ ông phải đổi họ tên,  từ họ Đỗ ra họ Đoàn.  Anh cả bị cộng sản thủ tiêu khi mới 15 tuổi.  Anh kế ở lại làng giữ ǵn mồ mả gia tiên, năm 1958 v́ chống lại chính sách của cộng sản nên bị bắt giam 5 năm tù. Đến năm 1991 lại tham gia chống đối bị án 10 năm tù giam, nhờ quốc tế can thiệp được phóng thích năm 1998.  Ông di cư vào Nam năm 1954, và tốt nghiệp trung học năm 1961. Từ 1962 đến 1965 ông học Đại học Sư Phạm ban Anh Văn.  Ra trường dạy Anh văn tại trường Nguyễn Đ́nh Chiểu, Mỹ Tho, và Chu Văn An, Saigon.  Năm 1966 được Bộ Giáo Dục cử đi Hoa Kỳ để t́m hiểu cách tổ chức sinh hoạt học đường tại các trường trung học Mỹ.  Cuối năm 1966 được Bộ Giáo Dục biệt phái qua làm việc tại Viện Đại Học Vạn Hạnh.  Từ 1967 đến 1971 ông được học bổng của Asia Foundation du học tại Hoa kỳ, tốt nghiệp Tiến Sĩ  Quản Trị Giáo Dục Đại Học tại Florida State University.  Năm 1971 trở về  Viện ĐH Vạn Hạnh, làm Phụ Tá Viện Trưởng Điều Hành đồng thời giảng dậy về môn Lịch Sử Giáo Dục Việt Nam và Quản Trị Giáo Dục tại Vạn Hạnh và Đại Học Sư Phạm Saigon.

Một nhóm sinh viên cộng sản nằm vùng tổ chức bầu cử Tổng hội Sinh Viên Vạn Hạnh (THSVVH) bất chấp qui chế của THSV (không bầu trực tiếp). Thừa lệnh Hội Đồng Quản trị Viện và để bảo vệ tính tự trị của đại học,  ông ra thông báo không chấp nhận kết quả cuộc bầu cử này.  Sinh viên cộng sản nằm vùng vẫn tiến hành bầu cử và sau khi nắm được THSVVH, mở chiến dịch công kích ông, cả trên báo Điện Tín.  Từ năm 1972,  bị cảnh sát lùng bắt, họ phải trốn vào rừng, từ đó tới 1975  Viện ĐH Vạn Hạnh được yên ổn. 

Sau năm 1975, v́ những lư do trên đây, và sau khi Vạn Hạnh chính thức bị đóng cửa, ngày 29-8-1976 khoảng 5 giờ  sang, ông bị bắt  đem đi giam giữ 12 năm không xét xử tại các trại giam  Sở Công An thành phố  (Nha Cảnh Sát Đô Thành cũ),  trại số 4 Phan Đăng Lưu (khám Gia Định cũ), và Chí Ḥa.  Được phóng thích ngày 9-2-1988 cùng đợt phóng thích  tù cải tạo. 

Từ đầu năm 1989, ông  cùng những bạn đồng chí hướng  ấn hành tờ báo bí mật “Diễn Đàn Tự Do” dưới nhiều h́nh thức khác nhau mở đầu giai đoạn đấu tranh dành lại quyền tự chủ cho toàn dân để khơi mở sức sống tiềm tàng của toàn dân và đưa  dân tộc vào thời đại phục hưng. Ngày 17-11-1990 ông bị bắt.  Bị giam giữ để điều tra tại trại giam số 3 Bạch Đằng và trại Phan Đăng Lưu đến ngày 31 tháng 3 năm 1993 th́ bị đưa ra ṭa sơ thẩm xử 20 năm tù giam. Lên phúc thẩm, giảm xuống c̣n 15 năm.  Tháng 8 năm 1993 bị đưa đi các trại lao động cưỡng bức, ông tiếp tục cuộc đấu tranh trong nhà tù v́ thế bị chuyển đi nhiều trại khác nhau:  Hàm Tân (3 tháng), trở lại Chí Ḥa (2 tháng), đưa lên Xuân Phước (2 tháng rưỡi).  Tháng 2 năm 1994 ông bị đưa ra trại Ba Sao (Nam Hà) .  Tại Nam Hà ông phản kháng chế độ giam giữ, không chấp nhận lao cải nên  bị đưa đi cô lập tại trại giam Thanh Cẩm, Thanh Hóa, trong hơn 4 năm,  từ ngày 25-4-1994 đến ngày 29-8-1998.

Suốt trong ba tháng trước khi thả công an bắt ông nhận tội trạng và làm đơn xin đặc xá. Ông cương quyết từ chối.  Riêng về điều kiện phải đi đoàn tụ gia đ́nh, sau khi nhận được  lời khuyên của bằng hữu và gia đ́nh,  ông đă chấp nhận đi tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ.  Ngày 29-8-1998 ông được chuyển từ trại Thanh Cẩm về trại Thanh Liệt, Hà Nội. Ngày 1-9-1998 rời Hà Nội tới Bangkok; ngày 3-9 tới phi trường Los Angeles, California, Hoa Kỳ. Và cuối cùng, ngày 4-9-1998 ông tới Minnesota đoàn tụ với vợ và ba con trai sau gần 20 năm xa cách.

Tháng 10 năm 1998 ông nhận lời mời làm Fulbright Scholar tại Catholic University of America để nghiên cứu và hoạt động về nhân quyền.  Ông đă lên định cư tại vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn để bắt đầu giai đoạn đấu tranh mới.

 

(30-10-1999,

Nhóm Tài Liệu biên soạn)