TÂM T̀NH CUỐI THẾ KỶ

Thưa quí vị và các bạn,

Một năm trước đây sau khi chấp nhận sang tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ, tôi đă đến định cư tại vùng thủ đô Hoa thịnh Đốn này. Từ đó đến nay v́ nhu cầu vận động quốc tế cấp bách tôi chưa có cơ hội được chính thức tiếp xúc với quí vị và các bạn. Hôm nay được có dịp cùng quí vị và các bạn tâm t́nh trao đổi như thế này, trước hết tôi xin cám ơn Ban Tổ Chức và sau nữa là cám ơn toàn thể quí vị và các bạn đă nhận lời mời của Ban Tổ Chức có mặt hôm nay ở đây. Tôi cám ơn v́ có dịp được cùng quí vị trao đổi chút tâm t́nh, không phải chỉ như những người bạn v́ hiện diện hôm nay ở đây có nhiều vị cao niên vào bậc cha chú của tôi. Tôi muốn được tâm t́nh với quí vị và các bạn như những người Việt, hơn thế nữa, như những người Việt v́ hoàn cảnh đất nước phải sống xa quê cha đất tổ, nhưng lúc nào cũng hướng về quê nhà với bao mong ước.

Thưa quí vị và các bạn,

Tôi chắc rằng tất cả chúng ta có mặt hôm nay ở đây cũng như hơn hai triệu người Việt đang phải tạm trú tại 70 quốc gia trên thế giới không mấy ai có thể quên được đất nước của chúng ta --một đất nước mà vào năm cuối cùng của thế kỷ vẫn ch́m trong lạc hậu độc tài, nơi mà người dân, đặc biệt là giới trẻ, chiếm quá nửa dân số, vẫn chưa có được cơ hội hưởng ánh sáng văn minh của nhân loại, vẫn chưa thấy rơ được tương lai tươi sáng cho bản thân và cho dân tộc. Dân tộc chúng ta chẳng lẽ lại hèn kém hơn các dân tộc anh em Thái, Mă, Phi hay sao? Thanh niên Việt của chúng ta chẳng lẽ lại hèn kém hơn thanh niên của các nước khác hay sao? Không, tôi không bao giờ tin như thế, dù bất cứ ai, bằng bất cứ lư thuyết ǵ, muốn thuyết phục tôi điều đó. Và tôi chắc quí vị cũng không tin điều đó. Ngược lại tôi tin chắc chắn rằng nếu người dân Việt b́nh thường của chúng ta, nếu thanh niên của chúng ta có được cơ hội phát triển tự do như người dân và thanh niên ở các nước khác trên thế giới th́ họ sẽ phát huy tài trí của họ để nhanh chóng đưa đất nước ta ḥa nhập vào trào lưu tiến hóa chung của nhân loại. Điều này không những đă được chứng minh bằng bề dầy của lịch sử dân tộc, mà c̣n bằng chính những ǵ đă xẩy ra trong hơn hai mươi năm qua.

Hăy lấy thí dụ người nông dân của chúng ta. Khi ban lănh đạo cộng sản c̣n áp dụng chế độ hợp tác xă nông nghiệp quốc doanh và tập thể trong đó nông dân chỉ là những người làm thuê cho địa chủ là nhà nước th́ cả nước bị đói, không đủ gạo mà ăn. Vào đầu thập niên này, chỉ vài năm sau khi đảng cộng sản phải chấp nhận trả lại ruộng đất cho nông dân và trả lại cho họ quyền chủ động canh tác, th́ nông dân sản xuất không những đủ gạo ăn, mà c̣n dư để xuất cảng. Cũng những người nông dân đó, mà suốt mấy chục năm trời đói khổ, chỉ cần vài năm được tương đối dễ thở hơn một chút, họ đă chứng tỏ sức sống và năng lực tiềm tàng của họ. Mà đấy là họ vẫn c̣n phải chịu bao bất công, ức hiếp của cả một chế độ độc tài tham nhũng hà lạm quyền thế. Nếu được sống dưới một chế độ dân chủ, tự do, công lư, công bằng xă hội, nhân quyền và dân quyền được bảo đảm, lại được hỗ trợ bằng các chính sách hữu hiệu về mọi mặt, th́ người nông dân của chúng ta sẽ c̣n tiến hơn như thế nào. Và chính họ đă thấy điều đó, đă nổi dậy để đ̣i hỏi điều đó, và sẽ tiếp tục đ̣i hỏi điều đó.

Chúng ta cũng hăy nh́n xem chính những con em của chúng ta hiện đang sống ở những nước tự do như Hoa Kỳ này. Đại đa số thanh thiếu niên của chúng ta đều trở thành những con người luôn hướng thiện và thành công. Họ học giỏi và làm việc cũng giỏi không thua kém bất cứ thanh niên nuớc nào, kể cả thanh niên Mỹ. Nếu họ vẫn c̣n phải ở lại trong nước th́ họ không thể phát triển được như thế. Rơ ràng là năng lực của người Việt rất dồi dào. Rơ ràng là người Việt chúng ta, hàng chục triệu thanh thiếu niên Việt ở trong nước chưa có cơ hội để phát triển và vận dụng được tài năng của ḿnh. Rơ ràng là cơ chế chính trị và chính sách của ban lănh đạo cộng sản hiện nay không tạo được những điều kiện và cơ hội đó. Và cũng rơ ràng là thay đổi chế độ chính trị hiện nay là điều cần thiết. Không một ai có thể phủ nhận được điều đó. Và chính v́ thế mà chúng ta có mặt hôm nay ở đây, tạm quên đi những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày cũng như những thú vui b́nh thường mà ai cũng có quyền được hưởng để cùng nhau hướng về quê hương yêu dấu, nơi mà tôi tin rằng mỗi người Việt không bao giờ muốn dời xa. 

Mấy hôm nay, cái giá lạnh của cuối thu đầu đông nơi đất khách quê người đă làm tôi hồi tưởng tới cái giá lạnh của nơi núi rừng đồng ruộng ở miền Bắc Việt Nam. Ngay từ những ngày c̣n bé, những hồi ức về quê hương ở trong tôi luôn tương phản. Một bên là phong cảnh thiên nhiên xanh tươi hoa gấm, với núi đồi vừa mượt mà vừa hùng vĩ của vùng cao nguyên lộng gíó, với bờ biển rộn ràng gợn sóng như con rồng uốn khúc, đẹp hơn bất cứ bờ biển quốc tế nào tôi đă đi qua; với những di tích lịch sử, văn hóa tín ngưỡng in dấu cả ngàn năm sinh tồn của dân tộc. Một bên là h́nh ảnh những làng mạc, những nông dân nghèo nàn lạc hậu, những h́nh ảnh đă ghi đậm nét trong kư ức tôi từ thuở tóc c̣n để chỏm. Và cho đến ngày cuối cùng trước khi phải rời bỏ quê hương trên đường bị giải về Hà Nội tôi vẫn nh́n thấy những h́nh ảnh người nông dân lam lũ nơi đồng ruộng với cái cuốc, con trâu và cái cầy, với cái áo tơi che nửa người dưới cơn mưa phùn gió bấc.                              

Những người dân lam lũ cần cù

Suốt đời trong bóng tối hoang vu

Của lịch sử mấy trăm năm c̣n ngủ

Và trong bốn bức tường dầy

Của ngu si và bạo ngược hôm nay.

          (Trên đường bị giải đến Thanh Cẩm, 2-1994)

                                                      

Rồi h́nh ảnh quê hương cũng lại hiển hiện ra với những người tù, cả chính trị lẫn h́nh sự, cũng lam lũ, cũng khổ nhục, cũng cúi đầu cặm cụi không dám than van chống đối, dù những cây gậy gỗ sẵn sàng vụt xuống trên tấm thân gầy g̣ ốm yếu. Tôi đă nh́n thấy những cảnh đó ở ngoài đồng ruộng, ở ngay trong sân trại Thanh Cẩm, qua khe cửa gỗ của buồng giam cô lập.

Và cũng mỗi ngày

Qua khe cửa gỗ

Ta vẫn thấy

Lam lũ từng bầy

Ngả mũ cầm tay

Lặng lẽ qua khung cửa sắt

Mất hút vào vùng mưa bay

Giữa trời đông giá buốt

                     

Và ta cũng thấy

Lăo trực trại

Vung vẩy chiếc gậy gỗ trên tay

Vun vút quật liên hồi

Xuống thân người tơi tả

Nằm vật vă

Giữa sân

Trên nền đất đá.

           (Trại giam Thanh Cẩm, 1/1996)

 

Thưa quí vị, những h́nh ảnh quê hương như thế luôn làm tôi xúc động. Những lúc như thế tôi đă phải nén ḷng lại để tự nhủ rằng đó không phải chỉ là những đau thương khổ nhục của từng cá nhân, mà là nỗi đau thương khổ nhục của cả dân tộc chưa thoát khỏi cơn bi phẫn suốt một thế kỷ qua. Để tự nhủ rằng phải biến những đau thương, những khổ nhục đó thành “mầm ươm cho thế hệ ngày mai”, cho tương lai dân tộc.

Chính trong những lúc tù đầy tăm tối đó tôi đă trải qua những giây phút lạ lùng, những giây phút bừng sáng lên một Niềm Tin. Niềm tin vào sức sống mănh liệt của con người. Niềm tin vào sự tất thắng của Lẽ Phải, của Lương Tri. Niềm tin vào sự phục hưng và phục hoạt tất đến và sắp đến của dân tộc. Hôm nay tôi muốn chia sẻ với quí vị Niềm Tin đó, như một lời cảm tạ gửi đến quí vị để đáp lại tấm thịnh t́nh quí vị đă dành cho tôi trước đây và hiện nay. Như một đóng góp khiêm tốn của tôi vào công cuộc lớn lao của chúng ta hiện nay. Chính nhờ Niềm Tin đó mà tôi đă vượt qua mọi thử thách và mọi khổ nhục. Chính Niềm Tin đó đă giúp tôi hiểu được rằng, con người càng chịu cô nghiệt bao nhiêu càng hiểu được bản thân ḿnh và người khác bấy nhiêu. Và nhất là càng mạnh thêm bấy nhiêu, mạnh thêm không phải như hổ báo, mà như Con Người. Quí vị nhiều tuổi ở đây chắc c̣n nhớ câu chuyện trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư về cuộc đấu trí giữa người và cọp. Người yếu hơn cọp nhưng cuối cùng đă trói được cọp. Chúng ta sẽ trói được con cọp độc tài cộng sản không phải bằng sức mạnh chân tay, bằng bạo lực, mà bằng trí óc và bằng một tấm ḷng. Trí óc của Nhân loại, của thời đại, và Tấm ḷng bao dung của dân tộc, của mỗi người Việt b́nh thường. Chúng ta làm được điều đó bởi v́ chính nghĩa đang ở trong tay chúng ta, thời đại đang nghiêng về phía chúng ta, dân tộc và dân chúng đang tách khỏi những người cộng sản và đang chối bỏ chế độ cộng sản.

Chính trong những lúc gian khổ nhất đối đầu với sống chết, với ô nhục, tôi đă thấy được niềm tin và sức mạnh đó. Tôi thấy qua hành động luôn hướng thiện của những người bạn tù, kể cả h́nh sự. Tôi thấy qua ánh mắt chợt hiền chợt dữ của chính những người cai tù, những người luôn tuân lệnh cấp trên, không dám tỏ một chút t́nh người, không dám nói với tôi một lời dịu dàng, không dám nhận của tôi ngay cả một điếu thuốc. Và tôi thấy bừng nở trong ḷng tôi một Đóa Từ Tâm:

Ba năm giam hăm chốn sơn cùng

Đất trời có lạnh cũng như không

Giá lạnh tự ḷng người đau buốt

Gấp trăm lần lạnh giá núi sông

        

Ba năm luyện tập cả tâm thân

Đốm lửa tam tinh sáng tỏa dần

Nguyện đem sưởi ấm ḷng nhân thế

Cho đời bừng nở đóa từ tâm.

            (Trại Thanh Cẩm, 2/1998)

 

Dân tộc chúng ta đă đau khổ nhiều rồi, đau khổ đủ rồi.  Người dân Việt đă chịu nhiều khổ nhục đủ rồi. Khổ nhục dưới thời Pháp thuộc, khổ nhục trong chiến tranh và nghèo đói, khổ nhục trong chế độ cộng sản. Mỗi cá nhân chúng ta cũng đă trải qua đủ mọi nỗi khổ nhục, từ tù đầy cải tạo, tới vượt biên sống chết trên biển cả, giữa rừng sâu, tới cảnh t́m sống trong cô đơn giá lạnh nơi xứ lạ quê người. Đă đến lúc chúng ta cần chấm dứt mọi nỗi khổ nhục đó, không gây thêm bất cứ khổ nhục nào nữa, cho bất cứ người dân Việt nào. Đă đến lúc chúng ta phải dứt khoát và can đảm mở đầu một thời kỳ mới cho dân tộc Việt, cho mỗi người dân Việt. Chúng ta phải được quyền hưởng tự do, an b́nh và tiến bộ. Trong thực tế chúng ta đang được hưởng những điều đó, nhưng không phải trên quê hương yêu dấu. Chúng ta cũng như mỗi người Việt phải được hưởng và có quyền được hưởng một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và tự do ngay chính trên quê hương của ḿnh.

Chế độ cộng sản chưa bao giờ và sẽ không bao giờ làm được điều đó. Bởi v́ chế độ đó đă xây dựng trên bạo quyền và bạo lực. Bởi v́ chế độ đó không tin tưởng ở khả năng tự chủ, tự giác của con người và của mỗi con người, luôn cho rằng con người là do xă hội tạo nên, và do đó người dân phải được “lănh đạo” được hướng dẫn tư tưởng và hành động. Và chính v́ thế mà chế độ đó đă sụp đổ ngay tại nơi thành tŕ trung tâm của nó. Nó sụp đổ không phải v́ có thế lực nào từ ngoài đánh đổ nó. Nó sụp đổ v́ coi con người cũng chỉ như là một động vật cần được nuôi dậy, được hướng dẫn, được huấn luyện, như đàn ong đàn kiến. Nó sụp đổ v́ cưỡng lại trào lưu tiến hóa của thời đại, của nhân loại, v́ đi ngược lại khát vọng tự do no ấm của người dân, v́ đặt quyền lợi bè nhóm, đảng trị lên trên quyền lợi của xă hội, của người dân. Trước thềm thiên niên kỷ thứ ba này, không một mưu đồ cá nhân, bè nhóm, đảng phái riêng tư nào c̣n có thể thành công được nữa. Không một chế độ, một chính quyền nào xây dựng bằng bạo lực, bằng bạo quyền mà có thể tồn tại lâu dài được nữa. Sự sụp đổ của chế độ phát xít và chế độ cộng sản trong thế kỷ hai mươi chứng tỏ sự thất bại của mọi bạo lực và bạo quyền, của mọi thể chế bóp nghẹt tự do dân chủ và vi phạm nhân quyền. Nó cũng chứng minh sự thắng lợi của Nhân Ái, Nhân Ḥa, chống lại mọi mưu toan hạ thấp con người xuống ngang hàng thú vật, người đàn áp người, người tiêu diệt người theo luật đào thải tự nhiên, mạnh được yếu thua.

Chúng ta chống lại mọi h́nh thái của chế độ phi nhân tàn bạo như thế dù núp dưới bất cứ chiêu bài nào, lư tưởng nào, lư thuyết nào. Nhân phẩm, tự do và hạnh phúc của một người này, một nhóm người này không thể có được bằng cách chà đạp, tước đoạt nhân phẩm, tự do và hạnh phúc của một người khác, một nhóm người khác. Tất cả chúng ta đều là con người, đều là người Việt. Không ai có quyền nhân danh bất cứ ǵ, dùng mưu mô và bạo lực như thế nào, để tước đoạt được nhân phẩm, tự do và hạnh phúc của mỗi chúng ta.

Điều đó từ cuối thế kỷ hai mươi trở đi sẽ trở thành cương thường chung cho cả loài người, cho toàn thế giới, và sẽ trở thành công pháp quốc tế có tính bắt buộc cho mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, nếu dân tộc đó, quốc gia đó muốn hội nhập vào cộng đồng quốc tế, muốn chung hưởng ánh sánh văn minh của một xă hội nhân bản toàn cầu đang ra đời. Điều đó đă và đang trở thành cương thường chung cho mọi quốc gia, kể cả những quốc gia giầu mạnh. Mọi h́nh thái áp bức, bóc lột, thống trị đă và đang trở thành lỗi thời và bị đào thải. Mọi mưu đồ muốn thiết lập một trung tâm quyền lực thế giới bất cứ bằng cách nào và theo h́nh mẫu nào đều thất bại và không được nhân loại chấp nhận. Một thế giới nhân đạo toàn cầu của toàn nhân loại, của tất cả các dân tộc, của mỗi người và của mọi con người, đang h́nh thành.

Dân tộc chúng ta sẽ nhanh chóng thoát khỏi t́nh cảnh bi phẫn của một thế kỷ qua nếu tiếp thu được sức mạnh thời đại đó, lấy đó làm chất xúc tác để dung hợp mọi yếu tố văn hóa, tư tưởng dị biệt đă đến với dân tộc ta trong tiến tŕnh phát triển đất nước từ nơi đất cổ miền Bắc vào vùng đất mới miền Nam và ra toàn thế giới hiện nay. Một thành công tinh thần và văn hóa như thế sẽ tạo điều kiện để vô hiệu hoá bạo lực và bạo quyền hiện tại và triệt tiêu mọi mầm mống của bạo lực và bạo quyền tương lai. Dân tộc chúng ta, đặc biệt là người Việt hải ngoại, đang nắm ở trong tay một sức mạnh vô địch của thời đại, một sức mạnh có hai mặt. Mặt tinh thần là sức mạnh của Nhân Ái, Nhân Ḥa và Nhân Chủ, Nhân Tính, nền tảng của Nhân Quyền đích thực; sức mạnh của tinh thần bao dung văn hoá thể hiện bằng sựï ra đời của một xă hội toàn cầu đa văn hoá, đa chủng tộc. Mặt vật chất là sức mạnh của một cơ chế mở, một hệ thống tổ chức và quản lư mở (open system), đi kèm và được tăng cường bởi sức mạnh của cuộc cách mạng truyền thông điện tử không biên giới, rút ngắn cả không gian lẫn thời gian. Sức mạnh vật chất mới này không cần tới bạo lực và bạo quyền nhưng lại đang phá vỡ mọi cố gắng cuối cùng của các cơ chế và tư tưởng bạo lực, bạo quyền, bảo thủ, độc đoán và đóng cơi, mở tung cánh cửa cho sức bật dậy của tiềm năng vô tận của con người và của mỗi dân tộc.

Ngoài sức mạnh thời đại đó chúng ta cũng đang nắm trong tay sức mạnh của dân tộc. Sức mạnh đó tiềm tàng trong mỗi người dân Việt, thể hiện trong đức tính nhẫn nại cần cù, sẵn sàng chấp nhận gian khổ, thể hiện trong tinh thần vừa bất khuất vừa bao dung và luôn cầu tiến. Hồ Chí Minh và ban lănh đạo đảng cộng sản đă khai thác được sức mạnh này nhưng tiếc thay không phải cho toàn dân Việt, cho đất nuớc Việt, mà cho sự phát triển của quốc tế cộng sản. Có thể ông Hồ và các đồng chí của ông ta đă cho rằng đó là con đường tốt nhất cho dân tộc, và do đó ông đă vận dụng mọi thủ đọan, mọi cơ hội, để giành độc quyền khai thác sức mạnh của người dân Việt cho mục tiêu phát triển quốc tế cộng sản. Nhưng lịch sử đă chứng minh sự sai lầm của con đường cộng sản, con đường đă đưa dân tộc chúng ta tới t́nh cảnh hèn kém hôm nay.

Cuộc đấu tranh của chúng ta hiện nay phải được xây dựng trên một sức mạnh tinh thần và vật chất, tổng hợp sức mạnh của thời đại với sức mạnh dân tộc như thế mới xứng đáng với bề dầy của lịch sử dân tộc, với tầm vóc của thời đại 2000. Và với những đau khổ mất mát mà chúng ta và bao thế hệ thanh niên Việt ở cả hai miền Nam Bắc đă phải hứng chịu. Và nhất là mới vận dụng được những tiến bộ của thế giới, rút ngắn được con đường mà dân tộc chúng ta c̣n phải đi qua để nhanh chóng hội nhập vào trào lưu tiến hoá của nhân loại. Với sức mạnh tinh thần và vật chất đó chúng ta sẽ tập họp được đại đa số nhân dân, được toàn bộ những thành phần chống đối khác nhau ở trong nước vớiù những người yêu nước ở hải ngoại. Đó mới chính là “phát huy nội lưc đồng thời hội nhập thế giới”. Và nhất là với mục tiêu phát triển đất nước và phục hưng dân tộc chứ không phải để củng cố cho chế độ độc quyền, độc đoán. Với sức mạnh dân tộc và thời đại này chúng ta sẽ cô lập được ban lănh đạo đảng cộng sản, đẩy họ tới bờ vực của sống chết, của sự chọn lựa cuối cùng, hoặc là quay về với chính nghĩa quốc gia dân tộc, với tự do dân chủ, để cùng tồn tại trong đại gia đ́nh dân tộc, hoặc là tan ră trong đột biến chính trị và xă hội.

Ba mươi tháng tư năm 1975 đă mở ra một giai đoạn mới cho dân tộc. Trước hết, người dân Việt đă có được cơ hội và điều kiện để hiểu rơ được thực chất của con đường cộng sản. Trước đó nhiều người đă thấy và đă cố gắng làm cho toàn dân thấy được điều đó. Nhưng hoàn cảnh trong nước và thế giới không hỗ trợ cho những cố gắng này của những người Việt yêu nước sáng suốt, muốn để dân tộc không bị sa vào cuộc tương tranh tả–hữu quốc tế. Ba mươi tháng tư năm 75 đă tạo ra những điều kiện và hoàn cảnh thuận lợi cho những người quốc gia dân tộc chân chính. Hai lư tưởng mà cộng sản thường đưa ra là “giải phóng dân tộc” và “giải phóng giai cấp” đă lộ rơ chỉ là những chiêu bài lừa phỉnh nhân dân, khi chính họ xua quân đội chiếm đóng Căm Bốt để phát triển tiền đồn cộng sản quốc tế trong vùng Đông Nam Á, và khi họ thất bại trong việc kiến tạo một xă hội no ấm, tiến bộ và công bằng. Sự sụp đổ của thành tŕ cộng sản quốc tế và toàn khối cộng sản quốc tế sau đó đă chấm dứt vai tṛ và chiêu bài quốc tế cộng sản.

Và cũng từ đó ban lănh đạo cộng sản không c̣n vận dụng được sức mạnh dân tộc cho những mục tiêu phi nhân và phản dân tộc nữa.  Và cũng từ đó toàn dân bắt đầu tiến tŕnh đấu tranh giành lại quyền tự chủ, thoát khỏi không phải chỉ chế độ độc tài cộng sản mà tất cả mọi mưu đồ tư đảng và công cụ đảng phục vụ cho những quyền lợi phi nhân và phản dân tộc, để mở rộng cánh cửa cho dân tộc bước vào thời đại mới, vừa thống nhất và phát huy nội lực dân tộc, vừa hội nhập trào lưu tiến bộ của nhân loại. Và cũng từ đó những người Việt yêu nước không chấp nhận cộng sản nhưng cũng không chấp nhận làm công cụ cho bất cứ mưu đồ phi nhân tính và phản dân tộc nào, lại có được cơ hội và điều kiện để cùng toàn dân phát động cuộc đấu tranh mới .

Có thể nói kể từ đầu thế kỷ XX tới nay dân tộc ta mới lại có được một không khí sục sôi cách mạng như hiện nay. Khi tôi nói điều này có thể có nhiều vị sẽ nghi ngờ cho rằng tôi đang cường điệu, rằng tôi đang vẽ ra những điều mà trong thực tế không tồn tại, cả ở hải ngoại lẫn ở trong nước. Đúng, nếu chúng ta chỉ nh́n vào những “ồn ào” sôi nổi mang nặng tính chính trị đảng tranh và tranh quyền. Sự sụp đổ tất yếu của chế độ cộng sản ở Việt Nam đang tạo cơ hội cho nhiều “ồn ào sôi nổi đó” nơi hải ngoại đầy phương tiện, đầy tự do và an toàn này. Nhưng nếu chúng ta tạm lắng tâm tư lại, nh́n giai đoạn hiện nay trong bối cảnh lịch sử dân tộc ít nhất một thế kỷ qua, và trong bối cảnh của những biến đổi thế giới ít nhất trong vài thập niên gần đây; và nếu chúng ta t́m hiểu tâm tư và khát vọng của những người dân Việt b́nh thường, ở cả hải ngoại lẫn trong nước, chúng ta sẽ thấy một mặt trận khác đang h́nh thành, một mặt trận vẫn thầm lặng như sự thầm lặng của bất cứ đám đông thầm lặng nào khác, nhưng khát vọng ngày càng mănh liệt hơn và rơ nét hơn. Mặt trận này không mang tính chính trị, hiểu như đảng tranh, như tranh quyền, nhưng mang tính dân tộc, tính văn hóa-xă hội, và do đó đang mang tính tích cực cách mạng, mà là cách mạng dân tộc, cách mạng văn hóa-xă hội, cách mạng tinh thần, và từ đó đang thôi thúc sự bùng nổ của một cuộc cách mạng chính trị quyết liệt nhất và dứt khoát nhất cho dân tộc bước hẳn được vào thời đại mới để phát triển và phục hưng. Nó đang và cuối cùng sẽ cuốn trôi đi vào quá khứ, và gạt ra bên lề của lịch sử, tất cả những lớp băng trên mặt tầng đóng cơi của xă hội Việt Nam hiện nay, trên mặt tầng của ư thức “ao tù”, ư thức “ghetto” của mỗi người Việt, và của cả xă hội Việt Nam, để mở đường cho mạch sống của dân tộc -- mạch sống vẫn tiềm ẩn trong đáy ḷng mỗi người dân Việt, trong đáy tầng của xă hội Việt -- được tuôn trào lên, hoà nhập vào ḍng sống tiến hóa thời đại của nhân loại. Từ đó mà dân tộc bừng dậy được sức sống tiềm ẩn cả ngh́n năm cũ để vươn tới ngh́n năm mới.

Trong ư nghĩa đó, giai đoạn từ sau 30.4.1975 tới nay cần được nh́n nhận như giai đoạn mà những người Việt yêu nước, yêu tự do quyết thực hiện hai điều. Một, là đ̣i lại quyền tự do và tự chủ trong đời sống cá nhân và sinh hoạt xă hội, trong hoạt động kinh tế-thương mại và hoạt động văn hóa-chính trị. Hai, là hội nhập vào trào lưu thời đại nhưng quyết không để mất chủ quyền quốc gia, không đưa dân tộc vào quĩ đạo của bất cứ một thế lực quốc tế cực quyền Á-Âu-Mỹ nào. Đây phải là nhận thức nền tảng trong cuộc vận động văn hóa-chính trị-xă hội hiện nay của chúng ta. Và trong thực tế, điều này đang có triển vọng trở thành một sự thực chứ không phải chỉ như là một nhận thức.

Chúng ta hăy nhớ lại giai đoạn lịch sử tiền cộng sản, giai đoạn sục sôi cách mạng giải phóng dân tộc chống lại sự đô hộ của người Pháp. Đây là giai đoạn của các phong trào Đông Du, của cuộc cách mạng “cứu quốc tồn chủng” của cụ Phan Bội Châu --cha đẻ tinh thần của mọi phong trào cách mạng dân tộc trong thế kỷ này-- và cũng là giai đoạn của các tổ chức cách mạng quốc gia dân tộc không cộng sản và chưa có cộng sản. Đó là giai đoạn lịch sử rất quan trọng, nó mở đầu cho toàn bộ thời kỳ dân tộc đứng dậy, quyết rũ sạch mọi đè nén bóc lột, mọi ngu muội tối tăm và hèn kém mà các thế lực phi nhân tính và phản dân tộc đến từ bên ngoài, nhất là từ phương Tây, cả tư bản lẫn cộng sản, muốn chùm lên dân tộc chúng ta. Một giai đoạn khởi đầu chỉ với vài chục, vài trăm thanh niên yêu nước, quyết vượt thoát ra khỏi nhà tù vĩ đại, chính là đất nuớc thân yêu của ḿnh, để mưu cầu độc lập, tự do và hạnh phúc, không phải cho riêng ḿnh mà cho toàn thể dân tộc. 

Chúng ta ngày nay chính là đang nối tiếp, hay đúng hơn, đang kết thúc giai đoạn đó. Những người cộng sản trong mưu toan giành độc quyền yêu nước, đă cố t́nh muốn xoá nḥa giai đoạn này. Họ đă đẩy cuộc cách mạng dân tộc đi lệch hướng. Đă biến khát vọng phục hưng dân tộc thành mưu đồ đảng trị. Đă đẩy toàn thể dân tộc vào ṿng tương tranh quốc tế. Đă quốc tế hóa cả vận mệnh dân tộc. Cuộc cách mạng đ̣i lại quyền tự chủ cho dân tộc đă bị biến thành cuộc đấu tranh giai cấp quốc tế, biến bao thế hệ thanh niên ưu tú và yêu nước thành đội quân tiên phong cho cuộc chiến phát triển và bảo vệ quốc tế vô sản. Và chính nghĩa dân tộc cũng như trào lưu tiến bộ của nhân loại đă trở thành những chiêu bài, những phương tiện, để đạt các mục tiêu hoàn toàn trái ngược. Chúng ta cần chấm dứt điều đó.

Dân tộc ta, v́ khát khao độc lập, tự do và hạnh phúc, đă bị những người cộng sản dẫn đưa vào mê lộ. Từ 30 tháng tư năm 1975 tới nay toàn dân ta từ Bắc đến Nam đă trực tiếp sống dưới chế độ cộng sản, đă hiểu rơ rằng khát vọng của họ đă bị phản bội. Toàn dân từ Bắc chí Nam đă phản tỉnh. Và ngay sau tháng Tư đen tối đó, ḍng cách mạng dân tộc chân chính lại có điều kiện nổi sóng. Và kể từ đó đến nay nhiều đợt sóng đă nổi dậy, mỗi đợt sóng sau cao hơn, rộng hơn và sâu hơn đợt sóng trước. Và ngày nay, trước thềm thiên niên kỷ mới sắp mở ra, chúng ta có nhiệm vụ phải nhanh chóng đưa đất nước và toàn dân, không phân biệt quốc cộng, trong-ngoài nước, trở lại với con đường chính nghĩa của dân tộc và hoàn tất con đường đó – con đường “cứu quốc tồn chủng” mà cụ Phan Bội Châu đă đề ra.

Thưa quí vị và các bạn,

Trong buổi nói chuyện ấm cúng ngày hôm nay tôi muốn trao đổi tâm t́nh với quí vị những điều mà tôi cho là có tính chiến lược hơn là đi sâu vào những điều cụ thể, những điều mà rất nhiều vị ngồi đây cũng đă suy nghĩ và cũng đă t́m cách thực hiện và chúng ta sẽ c̣n nhiều dịp để trao đổi. Về phần tôi, không phải tôi không có những suy nghĩ và đề nghị cụ thể. Tôi đă trực tiếp và trực diện đối đầu với chế độ cộng sản ở trong nước bằng các việc làm cụ thể cả ở ngoài xă hội lẫn ở trong nhà tù, trước những hoàn cảnh và điều kiện đầy bất trắc và nguy hiểm. Sở dĩ tôi đă quyết tâm tiến hành các công việc cụ thể đó v́ tôi tin rằng kể từ 30 tháng 4 năm 1975 một cơ hội mới đă mở ra cho dân tộc để chấm dứt giai đọan dân tộc bị vong thân theo quốc tế. Tôi đă dứt khoát chọn chiến trường ngay ở trong nước sau 30 tháng tư, v́ đă hiểu ngay rằng ngoài xă hội hay trong nhà tù cũng không có ǵ khác biệt, v́ cả đất nước đă bị biến thành một trại giam khổng lồ. Ban lănh đạo đảng cộng sản không những muốn nhốt cả toàn dân mà c̣n muốn nhốt cả khát vọng tự do và hạnh phúc của cả một dân tộc. Nhưng tôi luôn tin rằng

 

Không có đảng quyền nào xích được tim ta

Không có bạo quyền nào trói được óc ta

                Biệt giam, trại Phan Đăng Lưu,

               1 tết Kỷ Mùi (1979)

 

Đồng thời chính trong những lúc gian nguy như thế, qua hàng chục, hàng trăm những con người Việt Nam mà tôi đă gặp, cả trong an b́nh lẫn trong nguy khốn, cả trong vui sướng lẫn trong tủi nhục, tôi lại thấy được một điều nữa mà tôi muốn chia sẻ với quí vị và các bạn. Đó là sự thực này: khát vọng tự do hạnh phúc của dân tộc ta, v́ đă bị lợi dụng và phản bội, đă bị “vong thân”, nên nay lại đang cuồn cuộn trào dâng lên, thầm lặng nhưng quyết liệt, trên mỗi bước chân đi, và trong từng ánh mắt, của mỗi người Việt b́nh thường. Không ǵ có thể ngăn cản được khát vọng đó nữa. Nó bất chấp mọi thủ đoạn đè nén, đàn áp, hay lừa phỉnh, thô bạo hay tinh vi. Nó cũng sẽ đào thải mọi mưu toan thay thế lừa phỉnh này, đàn áp này bằng lừa phỉnh khác, đàn áp khác, dù tinh vi và hào nhoáng hơn như thế nào.

Sống trực tiếp dưới chế độ cộng sản --một chế độ độc tài đàn áp mẫu mực nhất, thành công nhất-- người dân Việt đă hiểu ra rằng không một lănh tụ chính trị nào, không một đoàn thể chính trị nào, không một thế lực quốc tế nào có thể làm thay cho họ những ǵ mà chính họ phải làm để biến khát vọng và ước mơ trở thành hiện thực. Và trong thực tế, chính họ đă, đang và sẽ tiếp tục làm những điều đó, một cách thầm lặng, nhưng quyết liệt và bằng cái nhậy cảm chính trị vô ngôn do hoàn cảnh khắc nghiệt suốt một trăm năm qua đă đào luyện cho họ. Và chính ở đây mà tương lai của dân tộc đang bừng sáng. Chính ở đây mà niềm ước mơ dân tộc phục hưng đang được ươm mầm, chờ điều kiện khách quan cần thiết để nở thành bông hoa văn minh mới cho dân tộc Việt. Bởi v́ dân tộc Việt, đất nước Việt không thể phục hưng nếu mỗi người dân Việt không tự phục hưng.

Có nhiều người từ hải ngoại về thăm quê hương thấy người dân và nhất là thanh niên c̣n thờ ơ với chính trị, với t́nh h́nh trong nước. Họ ghi nhận là người dân, kể cả thanh niên có học, không hề chú ư tới các chính sách và hoạt động ngay cả của đảng cộng sản. Nhiều người c̣n không biết tên gọi của những cấp lănh đạo cao nhất nước, không biết đến những ngày lễ lớn, dù toàn bộ hệ thống truyền thanh báo chí đều do nhà nước điều khiển, và tuyên truyền ra rả mỗi ngày. Thái độ thờ ơ đó được coi như một điều đáng quan ngại. Tôi ghi nhận sự kiện đó theo một chiều hướng hoàn toàn ngược lại. Tôi coi đó là một thái độ chống đối thầm lặng nhưng quyết liệt và dứt khoát, thái độ chối bỏ quan điểm và quyền lực chính trị hiện nay. Mười năm trước đây họ không thể có được thái độ như thế. Trước đây họ không thể thờ ơ. Họ bắt buộc phải tham gia vào các sinh hoạt chính trị của đảng. Ngày nay điều kiện ngoài xă hội cũng như ngay trong nội bộ đảng cộng sản đă cho phép người dân có được thái độ đó. Và họ đă lợi dụng các điều kiện đó để h́nh thành thái độ tiêu cực và tách biệt với các sự kiện chính trị không phải của họ và không do họ góp phần tạo ra. Tôi cho rằng thái độ này chứng tỏ người dân Việt đă trưởng thành, và ảnh hưởng cùng chi phối của đảng cộng sản đă suy yếu. Chính thái độ thờ ơ đó đang tạo điều kiện thuận lợi cho những vận động dân tộc và dân chủ chân chính, tiếp nối được tinh thần của không khí cách mạng dân tộc và toàn dân thời kỳ tiền cộng sản, tiền tương tranh và chia rẽ dân tộc, tương tranh hữu-tả quốc-cộng.

Nếu trong thời kỳ kinh tế quốc doanh chỉ huy, người dân đă tự động h́nh thành một nền “kinh tế đen, thị trường đen” th́ ngày nay cũng đang xuất hiện một nền “văn hóa đen và chính trị đen” cả trong giới trí thức thành thị lẫn nông dân lao động ở nông thôn. Chính trong môi trường văn hoá và chính trị “đen” này mà các tư tưởng, các tài liệu chống đối lại nhà nước và đảng cộng sản đă và đang được lưu hành bí mật và bán công khai. Các phương tiện truyền thông điện tử cùng các hệ thống truyền thông truyền thống đă và đang tiếp tục xâm nhập và phát triển rộng khắp trong nước, đang giúp cho những hoạt động văn hóa chính trị này ngày càng lan rộng và đang tiến đến công khai, trực diện thách thức chế độ. Việc ban lănh đạo cộng sản phải ngày càng chấp nhận mở cửa hơn cho sự giao dịch đi lại giữa trong nước và hải ngoại, giữa Việt Nam và quốc tế, càng giúp thu hẹp dần khả năng kiểm soát và chi phối của đảng cộng sản đối với đời sống quốc dân, và càng giúp tạo thêm những điều kiện thuận lợi hơn cho cuộc vận động dân chủ.

Người dân Việt trong nước đang âm thầm và bằng thực tế chối bỏ chế độ cộng sản và đang tự tách ḿnh ra để giữ được vị thế ngày một độc lập hơn với quyền lực chính trị và chế độ đó. Nhưng không phải v́ thế mà họ đương nhiên chấp nhận chúng ta. Chúng ta chỉ thu hút được toàn dân nếu có đường hướng và phương thức vận động hợp trào lưu thời đại đồng thời đáp ứng được khát vọng chân thực của người dân trong nước.

Thưa quí vị và các bạn,

Trong bối cảnh kinh tế, xă hội và chính trị trong nước như thế, tôi cho rằng chúng ta đang chứng kiến những năm cuối cùng của thời kỳ cũ của lịch sử cận đại của dân tộc. Một giai đoạn cách mạng dân tộc mới đă khởi động và đang mang vóc dáng của phong trào cách mạng dân tộc tiền cộng sản, nhưng với qui mô và nội dung sâu rộng hơn và triệt để hơn rất nhiều. Phong trào cách mạng dân tộc của nước ta hiện nay đang được hỗ trợ bởi những tiến bộ vượt bực của thế giới về mọi mặt, những tiến bộ mà hàng trăm ngàn thanh thiếu niên của chúng ta ở hải ngoại đang có cơ hội trực tiếp tiếp thu. Phong trào đó cũng đang được hỗ trợ bởi xu thế toàn cầu hóa cả trong lănh vực kinh tế thương mại lẫn trong lănh vực văn hoá thông tin, giáo dục và chính trị. Chúng ta đang có cơ may lớn lao nhất trong thời kỳ lịch sử cận đại, để vừa gạt bỏ được tảng băng cơ chế chính trị độc đoán ở trong nước, vừa mở đường cho dân tộc phục hưng.

Việc gạt bỏ tảng băng cộng sản hiện nay là công việc chính yếu của người dân trong nước, và họ đang làm điều đó. Tảng băng đang được bào ṃn, và vào một ngày N không xa nữa, khi điều kiện chín muồi, toàn dân Việt sẽ đứng dậy giũ sạch băng giá đó không sức ǵ cản nổi. Điều người Việt hải ngoại chúng ta cần làm, và có thể làm được, là hỗ trợ cho người dân trong nước đứng dậy nhanh hơn và ít tổn thất hơn. Nhưng quan trọng hơn thế nữa là chúng ta có nhiều điều kiện thuận lợi hơn người dân trong nước để chuẩn bị cho giai đọan chuyển tiếp từ cuộc đứng dậy đó tới khi đất nước bước hẳn được vào thời kỳ ổn định và phát triển. Nếu chúng ta không chuẩn bị cho giai đoạn này ngay từ bây giờ th́ đất nước lại chậm phát triển thêm một thời gian nữa.

Giai đoạn đấu tranh quyết liệt đă đến. Những người đối kháng trong nước đă bắt đầu chuyển sang đấu tranh công khai trực diện với chế độ. Hải ngoại chúng ta có ba việc cụ thể có thể làm được trong giai đoạn hiện nay. Đó là: một, hỗ trợ cho phong trào trong nước; hai, vận động quốc tế để đẩy nhanh tiến tŕnh giải thể chế độ cộng sản; và ba, chuẩn bị cho giai đoạn chuyển tiếp sắp tới.  Để làm được ba điều này chúng ta cần ổn định tư tưởng. Trước hết chúng ta cần tin tưởng vững chắc rằng cộng sản đang ở những năm cuối cùng của họ. Họ không c̣n đủ sức mạnh nội tại cũng như ngoại tại nào để thi thố bất cứ mưu mô quỉ kế ǵ ḥng lật ngược thế tiêu vong của họ. Thời gian, hoàn cảnh và xu thế thời đại không c̣n ở trong tay họ nữa. Chúng ta phải nắm lấy thế chủ động và tiến công, không phải và không cần tới những h́nh thức “lên gân” cũng như “cảnh giác” ǵ nữa. Toàn bộ thế trận hiện nay, cả trong nước lẫn hải ngoại và thế giới, là của chúng ta. Ḷng người dân cũng đă nghiêng về chính nghĩa dân tộc và về xu thế tiến bộ của thời đại. Họ đang muốn chúng ta nhập cuộc cùng họ. Chúng ta hăy hoà nhập vào cuộc vận động dân tộc, toàn dân,và toàn diện đó. Chúng ta hăy cùng nhau làm việc để đưa cuộc vận động hiện nay của chúng ta ḥa nhập vào cuộc vận động trong nước để trở thành một phong trào cách mạng dân tộc toàn dân và toàn diện, cả trong nước lẫn hải ngoại, cả quốc gia lẫn quốc tế, cả chính trị lẫn kinh tế và văn hóa tư tưởng học thuật. Để từ đó mở đường cho nhân tài xuất hiện và cho dân tộc phục hưng.

Trân trọng cám ơn quí vị và các bạn.

 

____________________________________________________

Bài nói chuyện kỷ niệm một năm tại hải ngoại,

George Mason University, 30.10.1999