THẾ ĐỨNG DÂN TỘC
TRONG CUỘC
VẬN ĐỘNG DÂN CHỦ HIỆN NAY

Cuộc vận động chính trị hiện nay của những người Việt yêu nước ở hải ngoại và trong nước không đơn thuần là cuộc vận động dân chủ mà c̣n là cuộc vận động để mở đường cho dân tôc phát triển và phục hưng. T́nh trạng lạc hậu của đất nước thôi thúc mọi người Việt yêu nước phải quan tâm và đóng góp vào việc t́m biện pháp giúp đất nước phát triển toàn diện, nhanh chóng và bền vững. Chúng ta vận động cho dân chủ v́ chúng ta tin rằng chỉ có tự do dân chủ th́ mọi thành phần dân tộc mới có cơ hội để phát huy tiềm năng của ḿnh, đạt được một đời sống ấm no hạnh phúc, và dân tộc chúng ta mới hội nhập được vào ḍng tiến hoá chung của nhân loại. Đất nước có phát triển th́ dân tộc mới có được vị thế xứng đáng với bề dầy lịch sử và tiềm năng của người dân Việt. Dân tộc và dân chủ, do đó, là hai mặt của cuôc vận động lịch sử hiện nay.

 

Dân Chủ Trong Cuộc Đấu Tranh Giải Phóng Dân Tộc

Trước hết, dân chủ không phải là vấn đề mới lạ trên chính trường Việt Nam trong gần một thế kỷ qua. Ngay từ những thập niên 1920, 1930, khi cả dân tộc c̣n đang phải đấu tranh quyết liệt và sắt máu để giành lại độc lập, thoát khỏi sự đô hộ của người Pháp, lư tưởng dân chủ đă được những nhà cách mạng quốc gia đề ra trong các cương lĩnh của họ, chẳng hạn như trong đường lối Tam Dân của Việt Nam Quốc Dân Đảng hay chủ nghĩa Duy Dân của Lư Đông A. Khi đảng Cộng Sản, qua phong trào Việt Minh, giành được chính quyền và thiết lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa năm 1945, bản Hiến Pháp dân chủ đầu tiên của Viêït Nam đă ra đời với các điều khoản cần có của một chế độ dân chủ, dù ngay sau đó, những điều khoản này cùng với cả chế độ dân chủ đă bị ông Hồ Chí Minh và đảng Cộng sản của ông cố t́nh “bỏ quên”. Rồi khi đất nước bị chia đôi, nước Việt Nam Cộng Ḥa ra đời ở miền Nam, chế độ cộng hoà được thành lập, với một bản Hiến Pháp dân chủ khá hoàn chỉnh, các cơ chế tam quyền phân lập rỏ nét. Nhưng rồi, v́ nhiều lư do khác nhau --từ giới lănh đạo độc tài, đến các chính đảng non trẻ, đến tŕnh độ dân trí thấp, và nhất là v́ t́nh trạng chiến tranh-- nền dân chủ cũng lại không có cơ hội để thử thách và phát huy tác dụng tích cực để ổn định và phát triển đất nước. Cuối cùng, từ 1975 đến nay, chế độ cộng sản đă, và c̣n đang cố, “bóp chết” dân chủ và tự do bằng mọi biện pháp. Vào thời điểm của năm 2004 này ban lănh đạo cộng sản Việt Nam đang phải tự điều chỉnh để tồn tại –từ độc tài toàn trị chuyển sang độc tài pháp quyền, mà họ gọi là “dân chủ pháp quyền” (“pháp quyền” chứ không phải “pháp trị”, v́ pháp trị không thể đi với độc tài, cũng như pháp quyền không đương nhiên đi với dân chủ). Họ cũng đưa thêm danh từ “dân chủ” vào khẩu hiệu mị dân: “dân giầu, nước mạnh, xă hội công bằng, dân chủ, văn minh”. 

Nhưng dù có đổi mới và tự điều chỉnh thế nào đi nữa, từ năm 1975 đến nay, ban lănh đạo cộng sản đă chính thức “khai tử” những cuộc thử nghiệm “dân chủ hóa” nước Việt trước đó, những cuộc thử nghiệm chưa có đủ thời gian và điều kiện để thành công. Họ đă khai tử nền dân chủ c̣n non trẻ khi đất nước đă “sạch bóng quân xâm lược”, đă “hoà b́nh thống nhất”, nghĩa là vào đúng lúc mà dân chủ tự do đáng lẽ đă phải có được cơ hội và điều kiện thuận lợi nhất để tồn tại và phát triển.

Kiểm điểm lại lịch sử như thế để thấy rằng cuộc vận động dân chủ hiện nay ở hải ngoại cũng như ở trong nước chính là để tiếp nối những vận động đă được tiến hành và c̣n dang dở cả trước và sau thời kỳ quốc-cộng, ở cả hai miền Nam-Bắc, trong suốt hơn nửa thế kỷ qua. Nh́n từ góc độ lịch sử dân tộc c̣n giúp ta hiểu được tại sao cuộc vận động cho dân chủ tại Việt Nam lại có thể cuốn hút cả những người cộng sản, suốt đời hy sinh cho chủ nghĩa cộng sản, một chủ nghĩa coi “dân chủ” chỉ là sản phẩm chính trị của chế độ kinh tế tư bản bóc lột. Tự do và dân chủ, nếu bóc bỏ hết đi cái vỏ “tranh quyền”, th́ chính là “khát vọng ngàn đời” của dân tộc Việt, cũng như mọi dân tộc khác, muốn vươn ḿnh lên cùng chung hưởng tự do, hạnh phúc với toàn thể nhân loại. Nếu nh́n từ góc độ dân tộc, và không qua lăng kính “đảng tranh, tranh quyền” th́ vận động cho tự do, dân chủ và nhân quyền phải, và trong thực tế hiện đang, là cuộc vận động của mọi thành phần dân tộc, bất kể trước đây và hiện nay đang đứng trong hàng ngũ và quan điểm chính trị nào. Một tập hợp toàn dân tộc v́ nền dân chủ có thể và đă đến lúc phải ra đời để cùng vận động cho một nước Việt Nam dân chủ và phú cường trong thiên niên kỷ thứ ba này.

 

Dân Tộc Trong Cuộc Vận Động Dân Chủ

Dân tộc như thế phải là thế đứng của cuộc vận động dân chủ hiện nay. Dân tộc là thế đứng bởi một lẽ đơn giản là, dù trong thời đại toàn cầu, hay nói cho đúng hơn, chính v́ trong thời đại toàn cầu, toàn nhân loại, mà mỗi quốc gia đều phải quay về với bản vị dân tộc, vừa để bảo vệ quyền lợi vật chất và tinh thần của người dân, vừa để phát huy bản sắc dân tộc, đóng góp vào vườn hoa văn hóa nhân loại. Dân chủ sẽ chẳng có ư nghĩa và chẳng đáng được vận động nếu không đem lại ấm no hạnh phúc cho toàn dân, hưng thịnh cho dân tộc, mà biến quốc gia, dân tộc thành một thị trường tiêu thụ cho doanh nhân quốc tế, thành một thuộc quốc của thiên hạ đại cường.

Dân tộc do đó cũng phải là động cơ và mục đích của cuộc vận động dân chủ bởi v́ mọi chế độ chính trị xă hội cũng như kinh tế đều chỉ là những phương tiện để đem lại ấm no hạnh phúc cho toàn dân, hưng thịnh cho dân tộc. Nếu kinh tế chỉ huy mà đạt được mục đích này th́ chẳng cần phải quay sang kinh tế thị trường –và đă có một thời ban lănh đạo cộng sản “duy ư chí” đă nghĩ và làm như thế, với bao hậu quả tai hại lâu dài cho cả tinh thần lẫn vật thể của dân tộc. Nếu chính trị độc tài mà đạt được mục đích này th́ cũng không cần khổ nhọc vận động cho dân chủ. Và hiện nay ban lănh đạo cộng sản tại VN vẫn “kiên tŕ” với quan điểm “duy ư chí” đó, viện dẫn những mô h́nh phát triển đă lỗi thời hoặc đang bị khủng hoảng.

Thực tế cho thấy lịch sử thế giới không đứng về phía chế độ độc tài, dù độc tài dưới h́nh thức nào và v́ lư do nào. Liên Xô, mẫu mực của chế độ độc tài toàn trị, không những không phát triển được (trừ sức mạnh quân sự và khả năng khống chế các nước đàn em), mà ngược lại cuối cùng đă sụp đổ sau hơn 70 năm tồn tại, sụp đổ tự bên trong cơ chế độc tài đó. Singapore thường được nêu ra như là một trường hợp kiểu mẫu, phát triển kinh tế thành công mà không cần đến chế độ chính trị dân chủ. Nhưng Singapore đă phát triển kinh tế một phần nhờ vào cuộc chiến tranh ở Việt Nam, nhờ vào việc sửa chữa các tầu chiến của Mỹ. Hơn nữa, Singapore đă phát triển vào thời gian 40 năm trước đây khi chưa có hiện tựơng toàn cầu hóa, chưa có thương mại tự do, chưa có internet, nghĩa là chưa có một thế giới và khu vực với biên giới quốc gia mở, với hơn 60% các quốc gia trên thế giới có nền kinh tế thị trường, văn hoá thông tin tự do và chế độ dân chủ như ngày nay.

Singapore gần như là một trường hợp duy nhất. Mô h́nh Singapore không thấy tái xuất hiện thành công ở nơi nào khác trên thế giới từ đó đến nay. Ngược lại, chúng ta thấy các chế độ độc tài, độc đảng thi nhau sụp đổ, từ Liên Xô và các nước cộng sản Đông Âu, đến Đài Loan, Nam Triều Tiên….Mà tất cả đều sụp đổ từ bên trong, hoặc bằng “diễn biến hoà b́nh” (Đài Loan, Liên Xô), hoặc qua bạo loạn (Nam Triều Tiên, Indonesia…). Và không hề xẩy ra trường hợp ngược lại, thí dụ như chế độ dân chủ khi phát triển lại trở nên độc tài, hoặc phát triển kinh tế cao nhưng không trở thành dân chủ. Chính Singapore ngày nay đă bắt đầu có đảng đối lập, dù c̣n non trẻ. Ngay cả Trung quốc cũng đang phải ḍ dẫm t́m một mô h́nh dân chủ, sau khi đă phải chấp nhận nền kinh tế thị trường, và đang làm cuộc thử nghiệm chính trị “một nước Trung Hoa hai chế độ”, cùng nhiều thí điểm cải cách chính trị khác.

Sự thật đơn giản là tiến tŕnh tự do hóa xă hội, dân chủ hóa chính quyền, đi đôi với nền kinh tế thị trường tự do, là một tiến tŕnh không thể đảo ngược ở mọi quốc gia trên thế giới từ sau đệ nhị thế chiến đến nay. Tiến tŕnh này chỉ khác nhau ở tốc độ, chậm hay mau, và ở phương thức, ḥa b́nh hay qua bạo loạn, và khác nhau ở những tiểu tiết thực hiện, tùy hoàn cảnh và khả năng của nhân dân và giới lănh đạo ở mỗi nước. Trong thời đại tri thức điện tử hiện nay, chậm và qua bạo loạn tất nhiên không phải là con đường lưạ chọn tối ưu cho bất cứ dân tộc nào, nhất là cho dân tộc Việt, v́ Việt Nam đă chậm tiến quá lâu rồi, người dân Việt đă mất mát, thua thiệt quá nhiều rồi.

 

Dân Tộc và Dân Chủ

Cuộc vận động dân chủ hiện nay do đó là một cuộc vận động cần thiết và thích hợp với dân tộc và thời đại. Cuộc vận động này có hai mục tiêu gắn liền với nhau: thiết lập chế độ dân chủ, và mở đường phục hưng dân tộc và phát triển đất nước. Hai mục tiêu này là một nhưng chia thành hai giai đoạn, ngắn hạn để xây dựng dân chủ và dài hạn để phát triển và phục hưng dân tộc. Tuy ngắn hạn nhưng thiết lập chế độ dân chủ là điều kiện cần có để phát triển bền vững; tuy dài hạn nhưng mục tiêu phục hưng dân tộc đem lại chính nghĩa và cơ sở vững chắc cho cuộc vận động dân chủ. Dân tộc vừa là mục tiêu vừa là động cơ của cuộc vận động dân chủ, đồng thời, dân chủ là môi trường và điều kiện phải có mới phát triển bền vững và phục hưng dân tộc được.

Về mặt tổ chức và chiến lược-chiến thuật, thế đứng dân tộc bảo đảm đuợc tính ”toàn dân và toàn diện” của cuộc vận động dân chủ, giúp tập hợp được mọi thành phần dân tộc khác nhau trong một trận tuyến chung, trận tuyến dân tộc, tránh được xung đột về chính kiến và đoàn thể. Đồng thời, qua cuộc vận động dân chủ toàn dân và toàn diện mà tạo điều kiện và môi trường cho cuộc phục hưng và phục hoạt dân tộc một cách toàn diện, nhanh chóng và bền vững. Dân tộc không thể phát triển nếu các thành phần dân chúng, trong mọi ngành hoạt động của xă hội không có cơ hội phát triển, và nếu toàn dân Việt không có cơ hội hoà nhập vào ḍng tiến hoá chung của nhân loại và thời đại.    

Bằng thế đứng dân tộc trong cuộc vận động dân chủ, chúng ta vượt qua và không bị xa lầy trong cuộc tranh chấp và chia rẽ hiện nay trong đại gia đ́nh dân tộc. Dân tộc c̣n chia rẽ th́ không thể có tự do, dân chủ chân chính cho tất cả mọi người Việt, mà cũng không thể phát triển và phục hưng dân tộc được. Nếu dân tộc bao gồm mọi thành phần thực hữu khác nhau th́ không thể chỉ dân chủ với một thành phần dân tộc này mà không dân chủ với thành phần dân tộc khác. Toàn thể dân tộc phải cùng được hưởng thành quả của môi trường và cơ chế tự do dân chủ. Thế đứng dân tộc là thế đứng toàn dân. Trận tuyến dân tộc là trận tuyến của toàn dân trong-ngoài nước đối kháng lại tập đoàn độc tài, trước mắt là độc tài của ban lănh đạo cộng sản đương quyền. Cuộc vận động trên thế đứng và trong trận tuyến dân tộc là cuộc vận động của toàn dân v́ nền dân chủ. Chúng ta tin rằng chỉ đứng từ vị thế “toàn dân v́ nền dân chủ” mới mở đường cho sự tái thống nhất dân tộc để từ đó vận động hữu hiệu cho lộ tŕnh dân chủ hóa và phát triển đất nước, mang lại phúc lợi cho mọi người Việt.

Trong ư nghĩa đó th́, nói một cách nôm na, h́nh tượng, mục tiêu của chúng ta là “tạo một sân chơi chung (dân chủ) với luật chơi chung (pháp trị)” cho mọi “đội chơi” (tổ chức, đoàn thể) và trong mọi “tṛ chơi” (kinh tế, văn hóa, chính trị). Tức là cuộc vận động dân chủ toàn dân và toàn diện nhằm tạo cơ chế, môi trường và điều kiện tự do dân chủ để mọi tài năng của người Việt được phát huy. Vận động dân chủ khởi đi từ bệ phóng dân tộc, từ thế đứng toàn dân, để đạt đến điểm đích là toàn dân hạnh phúc và dân tộc hưng thịnh.

 

Quan Điểm Và Nguyên Tắc

Để tiến hành được cuộc vận động dân chủ với thế đứng và động lực dân tộc đó, chúng ta cần làm sáng tỏ một số quan điểm về cuộc vận động chính trị hiện nay.

Trước hết, chúng ta tin rằng Việt Nam phải và có thể nhanh chóng chuyển sang một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ phát triển một nước Việt của thế kỷ 21. Việt Nam thế kỷ 21 phải là một Việt Nam của mọi người Việt và cho mọi người Việt không phân biệt đối xử v́ những khác biệt tư tưởng, chính kiến, tôn giáo, địa phương, chủng tộc. Mọi h́nh thức đàn áp, tinh thần và thân thể, v́ các lư do này, do bất cứ ai và nhân danh bất cứ ǵ, đều là bất hợp pháp và phải bị luật pháp trừng phạt. Việt Nam thế kỷ 21 phải tạo môi trường và cơ hội phát triển không giới hạn năng lực đặc thù của mọi ngựi Việt. Chúng ta tin rằng một nước Việt như thế sẽ khai phóng tiềm năng, nhanh chóng nâng cao mức sống, gia tăng hiểu biết, và mở rộng phạm vi phát triển cho mỗi cá nhân và mọi thành phần dân chúng. Với một nước Việt như thế, dân tộc ta sẽ dễ dàng hội nhập trào lưu tiến hóa chung của nhân loại. Chúng ta cũng tin rằng một nước Việt như thế là điều mong mỏi của mọi người Việt, đồng thời người dân Việt hiện nay có khả năng và nhất là có quyền được hưởng một cuộc sống mới trong một môi trường sống xứng đáng với mọi con người và với một dân tộc đă mất mát nhiều như dân tộc Việt. Một nước Việt như thế có thể ra đời được trong giai đoạn lịch sử hiện nay của dân tộc và của thế giới.               

Nhưng để một nước Việt như thế ra đời được, cần có một phong trào dấn thân mới ở trong nước, và cả ở hải ngoại, tương xứng với nhu cầu và nhiệm vụ của giai đoạn lịch sử hiện nay. Phong trào dấn thân này không chỉ là một phong trào thuần túy chính trị. Nó phải bao gồm mọi lănh vực hoạt động cần thiết để tạo được môi trường và điều kiện khai phóng sức sống và tiềm năng đa dạng, phong phú của mọi thành phần dân tộc với mọi xu hướng và khả năng khác nhau. Trong phong trào dấn thân mới này, các lănh vực kinh tế, thương mại, xă hội, và văn hóa thông tin, giáo dục chiếm vị thế quan trọng ngang với, nếu không nói là hơn cả, chính trị khi mà nước ta c̣n quá nghèo, tŕnh độ kiến thức và tinh thần của dân ta c̣n quá thấp, và trong bối cảnh thời đại mà tri thức đă trở thành yếu tố quyết định mọi tiến bộ.

Có thể nói cuộc vận động văn hóa và xă hội có tác dụng quyết định đột phá để tạo ra được một nước Việt tiến bộ, và ngay trước mắt, một phong trào dấn thân mới. Nó phải đi trước một bước để gây nên một cao trào tư tưởng mới, một tư trào mớùi. Tư trào này đề ra được một viễn ảnh mới cho một nước Việt mới.  Nó cũng phải tạo ra được một công luận mới, một cao trào quan tâm và thảo luân công khai, nghiêm chỉnh, tự do và hoà ái về mọi vấn đề liên quan đến đời sống cá nhân, gia đ́nh, đến thực trạng và tương lai của đất nước và của dân tộc. Nó có tham vọng gây ra được một cao trào ư thức và quan tâm xă hội mới, nhất là trong giới trẻ, đề ra được một cách nh́n và cách tiếp cận mới về mọi khía cạnh của vấn đề Việt Nam, từ cá nhân đến tập thể --cách nh́n và tiếp cận mang tính chất toàn diện, dung hóa (bao dung và thâu hóa) và luôn đề cao sáng kiến và khuyến khích mọi sáng tạo. Tư trào mới cổ vơ cho việc đi t́m một tầm nh́n Việt Nam mới, tầm nh́n Việt Nam trong thế kỷ XXI, một tầm nh́n tương xứng với khát vọng và tiềm năng của toàn dân Việt, với thực tế và triển vọng phát triển của thế giới. Tầm nh́n mới phải mở ra một chân trời phát triển không giới hạn cho mọi người Việt cũng như cho toàn thể dân tộc, tạo ra một niềm tin tưởng và lạc quan mới, để từ đó tích cực dấn thân v́ tương lai của mỗi người và của toàn xă hội. Tầm nh́n mới phải tạo nên một Giấc Mơ Việt Nam cho mọi thanh niên Việt. Có ước mơ lớn mới có rung động lớn và dấn thân lớn.

Sự dấn thân mới này là một sự dấn thân chính trị nhưng với một phương hướng chính trị dân tộc, vượt ra khỏi những định kiến tư tưởng và cơ chế chính trị hạn hẹp và độc đoán hiện đang trói buộc sức vươn lên của toàn dân. Phương hướng chính trị dân tộc đặt căn bản lư luận và hành động trên lập trường tiến bộ dân tộc. Tiến bộ v́ hội nhâp vào trào lưu tiến hóa chung của toàn nhân loại, đồng thời làm phong phú thêm nền văn hóa nhân loại. Dân tộc v́ không coi những khác biệt chính kiến, tôn giáo, địa phương, nhân chủng như những yếu tố xung khắc mâu thuẫn hủy diệt nhau, mà chỉ là những thành tố đa dạng, làm phong phú thêm cho đại gia đ́nh dân tộc. Những thành tố này phải được cùng tồn tại trong tinh thần cạnh tranh trong sáng, tự do và b́nh đẳng.

Phương hướng chính trị dân tộc tiến bộ phát huy tinh thần nhân bản và ḥa ái dân tộc, và tâm thức “cùng mọi người cùng sống và cùng tiến”. Phương hướng này nhằm vào mục tiêu xây dựng một xă hội trong đó mọi người Việt thuộc mọi thành phần dân tộc và xă hội khác nhau đều có cơ hội phát huy và đóng góp khả năng của ḿnh vào việc thăng tiến đời sống riêng và phát triển đời sống chung. 

Để tạo được phong trào dấn thân với một phương hướng chính trị dân tộc tiến bộ như thế, những người tham gia cuộc vận động dân chủ cần có một chủ trương bao dung, cởi mở, chấp nhận mọi khác biệt, tạo môi trường đối thoại chân t́nh giữa những người Việt yêu nước thuộc mọi thành phần dân tộc và mọi quan điểm chính trị tư tưởng khác nhau. Chúng ta cần luôn luôn đặt tiền đồ dân tộc và quyền lợi toàn dân lên trên hết, luôn có cái nh́n Việt Nam trên mọi cái nh́n riêng tư. Chúng ta tin rằng tạo được một tầm nh́n hoà ái dân tộc và toàn dân như thế sẽ hóa giải được mâu thuẫn và bế tắc hiện nay của đất nước, khơi dậy được sức sống tiềm tàng của toàn dân Việt trong-ngoài nước, thực hiện được dân chủ và mở đường cho dân tộc phục hưng trong thế kỷ 21.

 

Đồng Thuận Dân Tộc

Trên thế đứng dân tộc và và v́ quyền lợi toàn dân đó chúng ta cần đồng ư với nhau về một số quan điểm chung trong cuộc vận động toàn dân v́ dân chủ hiện nay. Xin gợi ư một số quan điểm chung như sau:

-- mọi người Việt Nam, bất kỳ sống ở đâu, và khác biệt nhau như thế nào, đều phải được Hiến Pháp và luật pháp dân chủ bảo đảm các quyền con người và quyền công dân căn bản theo đúng qui phạm quốc tế là luật chung của thời đại. Mọi công dân đều có quyền b́nh đẳng cả trên cơ hội, nghĩa vụ và quyền lợi.

-- mọi vấn đề liên quan tới quyền lợi quốc gia, tới đời sống và sinh hoạt chung của xă hội và đại đa số người dân, đều phải do người dân quyết định, một cách công khai và tự do theo thủ tục hiến định. Mọi cá nhân và đoàn thể, đảng phái đều phải tôn trọng các quyết định này của đa số người dân.

-- các vấn đề liên quan tới Hiến Pháp mới, tên nước, quốc huy, quốc kỳ, và quốc ca, phải do toàn dân quyết định;               

-- mọi đoàn thể chính trị, với mọi quan điểm chính trị khác nhau, nếu chấp nhận sinh hoạt trong chế độ dân chủ pháp trị, đều được quyền tồn tại và hoạt động b́nh đẳng và tự do. Bất cứ một đảng phái chính trị nào, nếu thắng cử qua các cuộc bầu cử thật sự tự do và công bằng, đều có quyền hiến định để lănh đạo đất nước, và các đảng phái khác phải chấp nhận sự lănh đạo đó. Nếu không đồng ư, những đảng phái này đều có quyền hiến định để hoạt động đối lập.            

Chúng tôi cũng đề nghị một nguyên tắc căn bản chỉ đạo cuộc vận động dân chủ hiện nay. Đó là: cứu cánh phải nằm ngay trong phương tiện, không thể đem cứu cánh biện minh cho phương tiện. Mục đích nào đ̣i hỏi phương thức thực hiện phù hợp. Nếu mục tiêu của chúng ta là tạo được “sân chơi và luật chơi dân chủ” cho mọi “đội chơi” trong mọi “tṛ chơi” (điều mà Việt Nam hiện chưa có) th́ những phương thức “tranh thắng và tranh quyền” cho riêng một cá nhân hay đoàn thể sẽ không giúp chúng ta đạt được mục tiêu này. Chúng ta quyết không áp dụng các phương thức hoạt động phản lại mục đích của cuộc vận động dân chủ trước khi và trong khi thực hiện cuộc vận động. Chúng ta phải trung thành với lư tưởng và mục đích, và trong sáng trong mọi hành động. Chúng ta quyết không lập lại vết xe cũ: sự thành công của một phong trào chính trị chỉ đưa đến sự thành công riêng cho một đoàn thể và loại trừ mọi khuynh hướng và đoàn thể khác như trong trường hợp thành công của đảng cộng sản Việt Nam.

Cuộc vận động dân chủ chỉ thật sự thành công khi mọi khuynh hướng và đoàn thể chính trị đều được tồn tại, và đều được bảo đảm môi trường và điều kiện cạnh tranh tự do như nhau. Chỉ sau khi đă có “sân chơi và luật chơi dân chủ” chung cho mọi cá nhân và đoàn thể th́ những phương thức “tranh thắng” mới thích hợp và trở nên hữu hiệu. Khi đó, chính chế độ dân chủ pháp trị, bằng hiến pháp và luật pháp, sẽ bảo đảm được sự cạnh tranh tự do, trong sáng và công bằng cho tất cả các cá nhân và đoàn thể chính trị khác nhau, và qua sự cạnh tranh đó, tạo cơ hội để người dân tuyển chọn được đường lối và người lănh đạo có khả năng đáp ứng được quyền lợi của đa số người dân, và phát triển bền vững được đất nước. Lúc đó, và chỉ trong môi trường đó, những chính trị gia và các đoàn thể chính trị tài giỏi có tầm cỡ quốc gia và quốc tế mới có được môi trường và điều kiện để phát huy khả năng của họ. 

Và để làm được những điều này chúng tôi cho rằng cần có kế hoạch đào tạo và xây dựng một tầng lớp lănh đạo mới cho đất nước trong mọi lănh vực hoạt động xă hội, và đây sẽ là một công tác tập trung của chúng ta trong giai đoạn hiện nay. Tầng lớp lănh đạo mới này phải có được nhân cách sống, phong thái làm việc và tư tưởng cùng đường hướng văn hóa, chính trị tương xứng với công việc lớn lao trong vài thập niên tới đây là mở được con đường đưa dân tộc bước vào thời đại hưng thịnh mới.

 

Chiến Lược Dân Chủ Và Lộ Tŕnh Dân Chủ

Những người dân chủ Việt Nam, thực hiện cuộc vận động với những quan điểm và nguyên tắc trên, chủ trương bác bỏ mọi h́nh thức áp chế con người dưới bất cứ chiêu bài nào, cương quyết không thỏa hiệp và tương nhượng với bất kỳ h́nh thức độc đoán nào, nhất là độc đoán dưới khẩu hiệu “v́ những lư tưởng cao đẹp, v́ tự do và dân chủ”. Dù trước mắt hành động qua phương thức tự do dân chủ có thể “yếu” và chậm hiệu quả hơn phương thức độc tài, nhưng chúng ta cương quyết không để cho thành công chính trị nhất thời của một cá nhân hay một đoàn thể kéo dài thêm t́nh trạng dân tộc bị chia rẽ, lạc hậu và áp chế cả tinh thần lẫn vật thể. Cứu cánh của chúng ta là đưa dân tộc vào thời kỳ phát triển được một đời sống Người có phẩm giá và đạo lư. Mọi tư tưởng và hành vi áp chế con người, nhất là áp chế tinh thần và tư tưởng, đều phải bị loại bỏ, trước hết và trên hết, bởi chính những người vận động để giải phóng con người và dân tộc.

Không tương nhượng với bất cứ h́nh thức độc đoán nào nên chúng ta cũng không thể chấp nhận các phương thức cực đoan, v́ cực đoan là mầm mống của bạo lực và của độc tài. Mọi phương thức cực đoan đều phản lại lư tưởng tự do dân chủ. Những người dân chủ hoạt động quyết liệt, tích cực và bền bỉ nhưng trong tinh thần bao dung và hoà ái dân tộc. Bởi v́ mục tiêu của chúng ta là một nước Việt thật sự tự do và dân chủ, trong đó mọi khác biệt đều phải được tôn trọng và được quyền cùng tồn tại, trong đó mọi người Việt đều “đồng ư được quyền không đồng ư”. Đây là một công việc rất khó, nhưng chúng ta không có lựa chọn nào khác, trừ phi chấp nhận rằng độc tài là giải pháp tối ưu để phát triển đất nước và phục hưng dân tộc như chủ trương của những người cộng sản đang cầm quyền. Chúng ta đă chọn lựa giải pháp dân chủ nên không có con đường nào khác nếu không muốn phản bội lại chính lư tưởng tự do dân chủ. Chúng ta cũng không có lựa chọn nào khác bởi v́ không có áp chế nào “nhân đạo” hơn áp chế nào, không có cực đoan nào “hữu hiệu” hơn cực đoan nào. Áp chế và cực đoan nào cũng chỉ làm xă hội tiếp tục bị băng hoại, sức sống của toàn dân bị ḱm hăm và phân tán, và do đó, làm chậm lại đà phát triển bền vững và tốt đẹp của dân tộc. Cho nên, con đường chúng ta chọn là con đường khó, nhưng ngắn nhất, và nhất định phải làm. Và làm một cách chủ động và tích cực, trong niềm tin tưởng vững chắc rằng xu thế thời đại ở về phía chúng ta, thời gian ở về phía chúng ta.

Những người dân chủ cũng không thụ động trông đợi ở thiện chí “đổi mới” của ban lănh đạo cộng sản đương quyền. Những kẻ độc tài không bao giờ tự ư từ bỏ độc quyền cai trị nhân dân. Cần phải tạo những áp lực thường xuyên, mạnh mẽ và ngày càng hiệu quả. Nhưng v́ chúng ta cũng không chấp nhận các phương thức bạo lực và cực đoan nên chiến lược dân chủ tối ưu là chiến lược “chuyển hóa dân chủ, chuyển hóa từ độc tài đảng trị sang dân chủ pháp trị. Chiến lược chuyển hóa khác với chính sách “đổi mới” hiện nay của đảng CSVN, v́ đổi mới không nhằm dân chủ hóa mà nhằm duy tŕ và tăng cường sự lănh đạo độc quyền của đảng CSVN. Do đó, ban lănh đạo cộng sản hiện nay chỉ đổi mới về kinh tế, với hy vọng nhờ phát triển được kinh tế mà duy tŕ được dộc quyền văn hóa-tư tưởng và chính trị. Trong thời đại toàn cầu hóa toàn diện, từ kinh tế đến văn hóa và chính trị, ư đồ chiến lược “đổi mới” này của ban lănh đạo cộng sản Việt Nam không những không phù hợp xu thế chung của thế giới, mà c̣n cản trở tốc độ và mức độ phát triền kinh tế nói riêng và phát triển đất nước một cách toàn diện và bền vững nói chung. 

Trong khi thực hiện chiến lược “chuyển hóa dân chủ” chúng ta sẽ luôn tích cực vàø chủ động vận động để vừa chuyển hóa vừa chuẩn bị thay thế chế độ cộng sản bằng chế độ dân chủ. Để làm được việc này chúng ta chủ trương thiết lập chế độ dân chủ qua “tiến tŕnh chuyển hóa toàn diện”. Chúng ta cần thúc đẩy sự chuyển hóa xă hội một cách toàn diện, từ kinh tế đến văn hóa và chính trị. Chuyển hóa toàn diện trước hết nhằm bào ṃn dần sức mạnh của chế độ độc tài đồng thời tăng cường dần sức mạnh của toàn dân và chủ động tạo điều kiện dẫn đến thay thế chế độ độc tài đảng trị bằng chế độ dân chủ pháp trị.

Chúng tôi tin rằng chuyển hoá dân chủ là cách giải quyết vấn đề Việt Nam hiện nay một cách tối ưu và có lợi cho dân tộc. Có lợi v́ kinh tế thị trường, văn hóa xă hội tự do, và thể chế chính trị dân chủ là ba xu thế tất yếu của thời đại. Có lợi cũng v́ thể chế dân chủ chân chính và toàn diện có thể và nên được xây dựng từ cả hai mặt chính quyền và xă hội. Dân chủ hóa chính quyền cần được xây dựng trên nền tảng của một xă hội được tự do hóa và dân chủ hóa th́ nền dân chủ mới bền vững, toàn dân và chân chính. Đây là tiến tŕnh phát triển tối ưu cho dân tộc v́ tự do hóa xă hội vừa là nền tảng của một chính quyền dân chủ, vừa là điều kiện cần thiết và chín muồi để tiến tŕnh dân chủ hóa chính quyền và phát triển đất nước được thành công. Tự do hóa mọi lănh vực sinh hoạt xă hội, tạo điều kiện để người dân có được quyền quyết định và điều hành đời sống cá nhân và xă hội, cũng là biện pháp hữu hiệu và khả thi để tăng cường sức mạnh tinh thần và vật thể cho người dân. Sức mạnh này, ngày càng được tăng cuờng và mở rộng, sẽ giới hạn và thu hẹp dần khả năng chi phối xă hội của giới đương quyền độc đoán, tạo thêm sức ép lên họ, để cuối cùng đặt họ vào chọn lựa cuối cùng: hoặc đáp ứng yêu cầu của người dân để chuyển hóa ḥa b́nh từ độc tài sang dân chủ (như Đài Loan), hoặc bị người dân lật đổ và thay thế bằng chế độ dân chủ (như Nam Hàn, Indonésia). Chuyển hóa xă hội thành công sẽ dẫn đến đột biến chế độ chính trị, hoặc bằng ḥa b́nh hoặc qua đột biến xă hội nhanh chóng và ít xáo trộn.

Từ hơn 10 năm nay, kể từ khi phải mở cửa với thế giới dân chủ tự do, giới cầm quyền ở Việt Nam phải chịu những áp lực từ ngoài vào, từ quốc tế đến buộc phải thay đổi chính sách đối nội và đối ngoại. Tuy nhiên áp lực từ ngoài vào chưa đủ, cần có áp lực ngay bên trong xă hội, từ người dân lên và từ trong nội bộ đảng cầm quyền. Chuyển hóa dân chủ nhằm tạo được áp lực nội tại này qua việc chuyển hóa xă hội, tức là tự do hoá xă hội để tạo môi trường và điều kiện đẩy nhanh tiến tŕnh dân chủ hóa chính quyền. Tức là vừa chuyển hóa xă hội vừa thay thế dần từng chính sách và từng bộ phận trong hệ thống quyền lực, tức là chuyển hóa để có thể thay thế, và thay thế dần ngay trong quá tŕnh chuyển hóa, vừa vận dụng và đẩy nhanh tiến tŕnh chuyển hóa vừa tạo điều kiện dẫn đến thay thế. Những áp lực từ ngoài vào và từ quốc tế lên nhà cầm quyền độc tài buộc nhà cầm quyền phải nới lỏng dần sự kiểm soát xă hội, lại tạo điều kiện thuận lợi cho tiến tŕnh chuyển hóa xă hội.

Do đó chiến lược chuyển hóa dân chủ được tiến hành qua ba h́nh thái hoạt động: tác động, vận động và chủ động. Chuyển hóa được tiến hành qua tác độngvận động, thay thế được thực hiện qua các hoạt động chủ động. Từ 1990 đến nay thế giới, trong đó có Mỹ, đang tác động để chuyển hóa chế độ cộng sản. Phe dân tộc-dân chủ Việt trong-ngoài nước, trong ngoài đảng cộng sản, trong ngoài chính quyền, cần vận dụng thành quả của tác động này mà vận động triển khai ngay bên trong hệ thống hiện hành những thay đổi nhanh và rộng khắp toàn bộ các nhân tố kinh tế, văn hóa, thông tin, giáo dục, nhân quyền và dân quyền ngay trong nước và từ ngoài vào trong nước để thúc đẩy tiến tŕnh chuyển hoá xẩy ra nhanh hơn, rộng lớn hơn, hữu hiệu hơn, ngày càng vô hiệu hóa sự chi phối của ban lănh đạo cộng sản bảo thủ, giáo điều, đặc quyền đặc lợi. Từ đó, nương vào tiến tŕnh và hiệu quả của chuyển hóa, chủ động chuẩn bị các điều kiện để thay thế  khi tiến tŕnh chuyển hóa đă chín muồi, khi mọi thứ “đổi mới” đă “đụng trần” đ̣i được đột biến.

Đây chính là lộ tŕnh dân chủ hóa mà chúng tôi đề nghị. Lộ tŕnh này vừa khách quan, phù hợp xu thế phát triển của Việt Nam và thế giới, vừa khả thi, nằm trong khả năng chủ động thực hiện của phe dân chủ Việt trong ngoài nước, trong ngoài đảng cộng sản.

Từ khi ban lănh đạo đảng cộng sản phải đổi mới kinh tế và mở cửa, đột biến đă và đang diễn ra trong các lănh vực kinh tế-xă hội. Kết quả là các hoạt động kinh tế quốc doanh phải chuyển từ duy nhất tồn tại và hoàn toàn độc quyền sang chấp nhận cùng tồn tại và cạnh tranh tự do với các hoạt động của tư nhân nội địa và quốc tế. Các đ̣i hỏi dân sinh và dân quyền đă và đang có thêm các điều kiện kinh tế xă hội để phát triển mạnh hơn, rộng hơn và công khai hơn. Kinh tế thị trường và thương mại tự do ngày càng phát triển nhanh và mạnh hơn, đ̣i hỏi một nền văn hóa, thông tin và giáo dục tự do hơn. Nền kinh tế tư nhân, cùng với những sinh hoạt vô danh, tự động của quần chúng trong hai lănh vực văn hóa giáo dục và thông tin, như kiềng ba chân, đang tạo môi sinh xă hội thuận lợi nâng đỡ và hun đúc cho sự ra đời một nền văn hóa và chính trị mới. Trước khi nền văn hóa và chính trị mới chính thức ra đời hiện đang xuất hiện nền văn hóa và chính trị “ngoài luồng” cũng như nền kinh tế “chui” truớc khi  nền kinh tế thị trường tự do được chính thức chấp nhận. Chính nhu cầu sinh tồn và sức sống của người dân và của xă hội đă giúp tạo được nền văn hóa và chính trị “ngoài luồng“ này. Chúng ta cần giúp thiết lập và củng cố được những sinh hoạt “ngoài luồng” này đồng thời đẩy mạnh cuộc vận động hỗ trợ quốc tế ngày càng hiệu quả hơn. Cùng với diễn biến khách quan của t́nh h́nh quốc tế, và với hoạt động ngày một gia tăng của phong trào tự do dân chủ cả trong đảng lẫn ngoài đảng, cả trong nước lẫn hải ngoại, chúng ta có khả năng chủ động đẩy nhanh tiến tŕnh dân chủ đến giai đoạn mà quần chúng, nhất là giới trẻ, có thể tham dự vào cuộc vận động chung. Để từ đó đưa cuộc vận động vào giai đoạn cuối cùng: tạo đột biến chính trị để dân chủ hóa chính quyền.

Hiện nay và trong thời gian tới, nhiều đột biến nhỏ đang và sẽ tiếp tục xẩy ra ngày càng mạnh mẽ và lan rộng như những đợt sóng trong từng lănh vực hoạt động xă hội (kinh tế, văn hóa, giáo dục, văn học nghệ thuật, xă hội, luật pháp), từ độc quyền quốc doanh sang tự do cạnh tranh giữa quốc doanh và tư nhân. Nhiều đợt sóng tiệm biến và đột biến đang và sẽ tiếp tục xẩy ra, tạo hiệu ứng dây chuyền từ lănh vực xă hội dân sự sang lănh vực chính quyền và đảng quyền. Đây là tiến tŕnh dân chủ toàn diện và toàn dân, tức là tiến tŕnh tự do hóa xă hội và dân chủ hoá chính quyền. Người dân chủ động lấy lại chủ quyền trước hết trên các lănh vực hoạt động dân sự phi chính trị và phi chính quyền (của dân và do dân), sau cùng sẽ đến lănh vực chính trị và hệ thống chính quyền.

Đây chính là tiến tŕnh dân chủ tất yếu và toàn diện, bao gồm dân chủ và tự do trong cả đáy tầng quần chúng và thượng tầng chính quyền. Những người dân chủ trong ngoài nước thuộc mọi khuynh hướng và đoàn thể cần vận dụng diễn tiến toàn diện trong tiến tŕnh này – từ kinh tế, văn hóa thông tin, giáo dục, đến chính trị-xă hội - để thực hiện lộ tŕnh tự do hóa xă hội và dân chủ hóa chính quyền.

  

 

 

Tập Hợp Dân Tộc V́ Nền Dân Chủ

Trong tiến tŕnh diễn biến toàn diện như thế, cuộc vận động dân chủ cho Việt Nam hiện đang bước vào một giai đoạn mới: giai đoạn công khai và trực diện với ban lănh đạo cộng sản ở trong nước. Đây là giai đoạn mà lằn ranh dân chủ – độc tài phải được phân định rơ nét, nhất là bên phía những người dân chủ. Lằn ranh dân chủ-độc tài phải vượt lên trên những khác biệt tôn giáo, chính kiến, trong-ngoài nước, trong-ngoài đảng cộng sản. Những khác biệt đó tất nhiên vẫn c̣n trong xă hội vốn mang tính đa nguyên, nhưng truớc t́nh h́nh mới của Việt Nam và thế giới, hiện không c̣n là trở ngại đáng kể cho cuộc vận động toàn dân và toàn diện v́ nền dân chủ cho Việt Nam. Hơn nữa, những khác biệt này, dù mang h́nh thái và nội dung thế nào, cũng sẽ không trở thành mâu thuẫn và tranh chấp chia rẽ trong một xă hội tự do dân chủ. Khi chế độ dân chủ pháp trị chân chính được thiết lập những thành tố dị biệt này sẽ trở thành những nhân tố đa dạng, đa nguyên, cùng tồn tại, trong cạnh tranh lành mạnh, một cách công khai, minh bạch, tự do và công bằng. Sự cạnh tranh lành mạnh đó, trong khuôn khổ của chế độ dân chủ pháp trị, giúp thúc đẩy tiến bộ chung của toàn xă hội. C̣n hiện nay, xây dưnïg chế độ dân chủ để phát triển đất nước phải trở thành mẫu số chung của tất cả những khác biệt đó. Và để được như thế, dân tộc và dân chủ phải thật sự trở thành lư tưởng, chứ không phải chỉ là những phương tiện, những khẩu hiệu để chống lại và để tiêu diệt người khác, đoàn thể khác. Những người dân chủ quyết không để cho những lư tuởng dân tộc và dân chủ trở thành những chiêu bài chính trị.

Trong quá khứ, những lư tưởng cao đẹp như “dân tộc, dân chủ, ḥa b́nh”, “ḥa hợp, ḥa giải, đoàn kết dân tộc” đều đă bị đảng cộng sản lợi dụng như những chiêu bài trong cuộc tranh quyền, tương tranh quốc-cộng. Họ đă thành công một phần nhờ lợi dụng được những chiêu bài này, nhưng họ cũng đang thất bại chính v́ người dân đă thấy rơ đó chỉ là những chiêu bài. Ngày nay những người dân chủ, nếu cũng chỉ sử dụng những lư tưởng đó như những chiêu bài th́ sẽ không bao giờ thành công, sẽ không tập hợp được mọi thành phần dân tộc dân chủ khác nhau trong-ngoài nước, và không có được sự ủng hộ của quần chúng và hỗ trợ của quốc tế. Dù cuối cùng tự do dân chủ vẫn sẽ đến cho toàn dân Việt, v́ đó là một xu thế không thể đảo ngược, nhưng dân tộc và toàn dân sẽ phải mất thêm nhiều thời gian và với nhiều mất mát to lớn hơn nữa.

Dân tộc và nhân loại đă bước vào thời đại mà mọi chiêu bài dễ dàng bị lộ diện sớm hơn và nhanh hơn trước dây rất nhiều. Do đó nếu không thực tâm, không tạo thói quen, t́m phương thức tổ chức và vận động thật sự dân chủ và thật sự v́ dân tộc, v́ người dân, th́ mọi chiến lược, chiến thuật, mọi kế hoạch hoạt động sẽ khó thắng được độc tài nhất là độc tài cộng sản, dù lực lượng có đông đảo và phương tiện có dồi dào như thế nào. Bởi v́, một mặt, đảng tranh, tranh quyền và giữ độc quyền là “nghề chơi”, là “sân chơi và luật chơi” của đảng cộng sản, một đảng có một mô h́nh tổ chức đảng tranh chuyên nghiệp, lâu đời, khó ai qua mặt được. Mặt khác, chính “người thầy chuyên nghiệp” của đảng cộng sản Việt Nam cũng đă phải chuyển sang dân chủ, c̣n bản thân đảng chuyên nghiệp tranh quyền và giữ độc quyền chính trị này ngày nay lại đang lúng túng, bế tắc ngay trong nghề chơi, sân chơi “thiện nghệ” của họ. Bởi v́ đất nước đă bước vào một thời kỳ phát triển mới trong một thời đại và thế giới mới –một thời đại và thế giới đ̣i hỏi một sân chơi với những luật chơi mới: sân chơi dân chủ, dành cho mọi người, với những luật chơi công bằng, trong sáng, cùng tồn tại và cùng có lợi. Những người dân chủ cần kiên tŕ với cuộc vận động để xây dựng một môi trường dân chủ chung cho mọi cá nhân và đoàn thể, để trả lại cho người dân quyền tự do và tự chủ chọn lựa đường lối và người lănh đạo đất nước.

Tâm thức tranh quyền, tranh sống, “mạnh được yếu thua, khôn sống mống chết”, lối sống chụp dựt “mánh mung”, “luồn lách”, đă đưa đất nước và dân tộc ta đến thảm trạng phân rẽ, suy yếu như hiện nay. Tâm thức ấy và lối sống ấy cần được chấm dứt, chấm dứt một lần và vĩnh viễn, trong lănh vực kinh tế thương mại cũng như trong văn hóa, tư tưởng và chính trị. Nếu cả dân tộc chưa chấm dứt được tâm thức “chậm tiến” đó, và chưa bắt đầu được tâm thức tiến bộ mới --tâm thức cùng tồn tại, cùng sống cùng tiến, cùng có lợi -- th́ ít nhất những người yêu dân tộc v́ dân chủ phải quyết tâm trang bị cho ḿnh tâm thức và phương thức làm việc đó trước khi và ngay khi vận động dân chủ hóa đất nước. Dân tộc và dân chủ, do đó, để không trở thành những chiêu bài, trước hết đ̣i hỏi một quyết tâm cao của chính những người dân chủ.

Vận động dân chủ trong giai đoạn mới này của dân tộc cũng c̣n đ̣i hỏi nhiều công phu, và nhiều sáng kiến bởi v́ như đă nói ở trên, cuộc vận động dân chủ vẫn c̣n là một cuộc vận động dở dang, nếu không muốn nói là đă bị “bội phản”. Những người dân chủ hôm nay, vào đầu thế kỷ 21 này, có trách nhiệm, đồng thời cũng là vinh dự, để hoàn tất cuộc vận động dở dang đó. Nhưng chúng ta chỉ có thể hoàn tất được trách nhiệm vinh dự nhưng đầy khó khăn này với một tinh thần bao dung dân tộc, và bằng những phương pháp tổ chức và làm việc dân chủ toàn diện và chân chính, “dân chủ ở đây, ngay bây giờ và với mọi người”. Đây không phải là một điều đơn giản. Dân tộc và dân chủ đă bị “bỏ quên” nhiều lần bởi chính những nhà “dân tộc và dân chủ”, cả tả lẫn hữu. Dân chủ chưa có cơ hội và thời gian để trở thành một nề nếp sinh hoạt cá nhân, gia đ́nh và xă hội của mọi người Việt. Do đó dân chủ, với tâm thức và nề nếp sinh hoạt sống động, thực hữu và toàn diện, vẫn c̣n là mộït thách đố với chính những người đang tham gia và dẫn đạo cuộc vận động dân chủ. Một thách đố tuy đầy khó khăn nhưng cũng nhiều triển vọng.

Trên hành tŕnh dân chủ tự do hiện nay, những người dân chủ trong ngoài nước đều có những hành trang thuận lợi. Hành trang này chính là thế và lực mới của chúng ta..       

Thế mạnh nhất của chúng ta nằm ngay trong xu thế chung của thời đại ảnh hưởng vào Việt Nam. Tiến tŕnh thay đổi toàn diện ở Việt Nam là tiến tŕnh phát triển tất yếu không thể đảo ngược. Vấn đề chỉ c̣n là nhanh hay chậm mà thôi mà nhanh hay chậm tùy thuộc cả vào quốc tế lẫn bản thân dân tộc. Về phía dân tộc, cuộc vận động chính trị hiện nay trong thực chất đă chuyển thành một cuộc vận động đối lập giữa một bên là thành phần bảo thủ trong ban lănh đạo cộng sản và một bên là thành phần dân chủ và dân tộc tiến bộ trong ngoài nước, trong ngoài đảng cộng sản. Bản chất và động cơ chính của thành phần bảo thủ là sợ mất đi đặc quyền đặc lợi, mọi lư do khác chỉ được dùng để che đậy bản chất và động cơ này. Đây là thế yếu nhất của họ. Làm lộ rơ bản chất và động cơ này trước quốc dân là ch́a khóa để phá vỡ mọi lư luậïn và làm suy yếu sức mạnh bảo thủ của họ và tăng cường được hậu thuẫn quần chúng cho lực lượng dân chủ và dân tộc tiến bộ. 

a. Thế của chúng ta do đó có hai mặt, mặt dân tộc và mặt quốc tế. Về mặt dân tộc chúng ta lấy lập trường dân tộc và quyền lợi của toàn dân không phân biệt làm nền tảng. Thế dân tộc cần đưọc làm sáng tỏ và củng cố vững mạnh qua tiến tŕnh vận động từ đồng thuận tư tưởng tiến đến tập hợp dân tộc rộng lớn, trong đó đồng thuận tư tưởng là yếu tố quyết định, cần được tập trung nỗ lực trong giai đoạn đầu. Về mặt quốc tế chúng ta lấy xu thế tất yếu và thành quả tiến bộ chung của toàn nhân loại, của mọi quốc gia Đông Tây làm nền tảng. Ba xu thế chung của thời đại và nhân loại hiện nay là: kinh tế thị trường xă hội, chính trị dân chủ pháp trị và văn hóa tự do trong một xă hội dân sự dân bản. Hai mặt quốc tế và dân tộc hỗ tương tác động tạo điều kiện và môi trường tinh thần và vật thể để xây dựng Lực.        

b. Lực ở đây có chủ lực, phụ lực và trợ lực. Chủ lực là tập hợp dân tộc gồm mọi cá nhân, đoàn thể dân tộc-dân chủ trong-ngoài nước, trong đó những cá nhân và đoàn thể tích cực thúc đẩy tiến tŕnh “chuyển hóa để thay thế” là hạt nhân xúc tác, tạo điều kiện và phối trí công việc chung. Phụ lực là quần chúng trong-ngoài nước thuộc mọi lănh vực hoạt động xă hội. Trợ lực là quốc tế. Chủ lực có trách nhiệm chủ động và trực tiếp thiết kế, vận hành và điều chỉnh mọi hoạt động theo đúng định hướng, mục tiêu, kế hoạch; đồng thời nhận diện và vận dụng phụ lực và trơ lực, để vừa đẩy nhanh tiến tŕnh chuyển hóa, vừa chuẩn bị đ́ều kiên và thời cơ thay thế.

Để chủ động được cần tạo chủ lực. Chủ lực tạo môi trường và điều kiện để Phụ lực đóng góp tích cực và có hiệu quả vào cuộc vận động chung nhằm thực hiện sách lược “chuyển hóa dân chủ”. Đồng thời chủ lực vận động trợ lực quốc tế giúp tác động vào đường lối và cơ chế lănh đạo Việt Nam hiện nay để đẩy nhanh tiến tŕnh chuyển hóa và giúp mở đường cho thời cơ dân chủ. Trong thế và lực quốc tế th́ Mỹ vẫn đóng một vai tṛ trọng yếu. Nhưng chúng ta cần vận dụng thế và lực EU và các cường quốc Á Châu-Thái B́nh Dương, kể cả ASEAN, để vừa tạo quân b́nh, bảo đảm được thế dân tộc, vừa tăng cường tác dụng cho thế và lực của Mỹ. Tạo được thế và lực chủ động là mục tiêu hoạt động chính của chúng ta trong giai đoạn hiện nay.

Thế và lực của chúng ta c̣n có thể nh́n dưới khía cạnh thực tiễn hơn. Ở trong nước th́ chính kinh nghiệm trực tiếp sống dưới cơ chế độc tài toàn trị cả nửa thế kỷ qua đă giúp những người dân chủ có được những nhận thức nhanh nhậy và thiết thực về cả độc tài lẫn dân chủ. C̣n những người dân chủ hải ngoại, nhất là giới trẻ, hiện đang sống và làm việc ngay trong ḍng chính mạch dân chủ, tự do của thời đại và thế giới. Những người dân chủ trong ngoài nước do đó đang gặp nhau ở cùng một điểm: vừa khát khao tự do dân chủ, vừa hiểu thế nào là thực chất của dân chủ và tự do.

Với hành trang sống động và thực tiễn đó, những người dân chủ trong ngoài nước có khả năng trực diện với thách đố hiện nay một cách tự tin và đầy triển vọng. Họ đang cùng nhau t́m ṭi các phương thức sinh hoạt thật sự tự do và dân chủ -- các phưong thức uyển chuyển, cởi mở, đa dạng và linh động, vừa phù hợp với trào lưu sinh hoạt dân chủ tự do của thời đại, vừa khơi dậy được sức sống tiềm tàng, sáng tạo và phong phú của mỗi người Việt và của mọi thành phần dân tộc. Họ đang cùng nhau góp phần tái thống nhất dân tộc trong ḥa ái và tự do. Chính trong cuộc vận động dân chủ mà đất nước và dân tộc sẽ có được môi trường tinh thần và điều kiện vật thể để phát triển bền vững và hưng thịnh.

Toàn dân Việt khi đó mới thật sự làm chủ được đời sống riêng của mỗi người và ḍng tiến hóa chung của toàn xă hội. Khi đó dân tộc Việt mới thật sự khơi dậy và phát huy được sinh lực dồi dào tiềm ẩn của mấy ngàn năm lịch sử, không phải để bảo vệ một chế độ chính trị nào, mà chính là để xây dựng một đời sống có nhân phẩm, tự do và hạnh phúc cho mọi con người và cho mọi người Việt.

 

(3.2004)