Nhà Đối Lập Việt Nam Thăm Ba Lan

 

Tôn Vân Anh biên soạn

 

http://www.bo.boo.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=91&Itemid=45

 

Nadesłał Cau Vong

 

Một trong những nhân vật đối lập mổi tiếng nhất của Việt Nam, giáo sư Đoàn Viết Hoạt vừa tới thăm Warszawa – Ba Lan. Đoàn Viết Hoạt là người cầm bút, giảng viên và nhà nghiên cứu các chuyển biến xã hội tại Việt Nam và các quốc gia còn nằm dưới thể chế độc tài, nhưng có lẽ trên hết ông là chiến sĩ đấu tranh cho nhân quyền tại nước mình, đòi sự cởi trói con người tại đây.

1. Tại triển lãm tại Bảo Tàng Văn Học ở Warszaw, Đoàn Viết Hoạt tìm thấy bức hình do thân hữu mình chụp trộm ông bị còng tay khi an ninh áp tải ông từ xe công an ra tòa tại Hà Nội.


Vào năm 1998, giáo sư Đoàn Viết Hoạt được thả khỏi tù và bị đày ra nước ngoài và tước quyền trở về nước. Đây là kết quả can thiệp của nhiều tổ chức quốc tế, trong đó PEN Club Poland đóng vai trò quyết định. Adam Michnik cũng là nhân vật từng vận động cho Đoàn Viết Hoạt. Hiện Đoàn Viết Hoạt sống tại USA, nơi ông làm công việc giảng dạy tại Đại Học Công Giáo. Cũng tại USA, ông tiếp tục con đường đấu tranh giành tự do cho tổ quốc mình.

2. Nói chuyện với  đồng hương Việt Nam tại Warsaw, Ba Lan, Nov. 6, 2005.


Đoàn Viết Hoạt sinh năm 1942 tại miền bắc Việt Nam, tại Hà Đông (cách Hà Nội 15 km). Cha ông là nhà hoạt động lỗi lạc cho Việt Nam độc lập, nhiều năm bị Pháp tù đày, bị mất một bên mắt, sau này lại là tù nhân cộng sản Hồ Chí Minh. Anh cả của Đoàn Viết Hoạt, theo chân cha, đi tìm tự do cho đất nước, bị cộng sản thống quyền khi đó giết hại khi người anh mới 15 tuổi. Người anh thứ thì từ bỏ không di cư về miền nam, Việt Nam Cộng Hòa, để lánh nạn để tiếp tục hoạt động ngầm tại bắc Việt, hai lần bị tù đày, vào những năm 1958 và 1991. Khi 12 tuổi, Đoàn Viết Hoạt cùng mẹ mình lánh nạn tại miền nam Việt Nam. Vào những năm 60, 70, ông học tập tại Việt Nam và lấy bằng tiến sĩ tại USA. Khi trở về nước, ông giữ chức trưởng khoa sư phạm tại Đại học Vạn Hạnh và Đại học Sài Gòn. Vào năm 1975, cộng sản thắng cuộc đã rời ông khỏi trường học, năm 1976 ông bị bắt và bị tù 12 năm không án. Đoàn Viết Hoạt được thả tự do vào năm 1988 vào dịp phóng thích các tù nhân cải tạo. Một năm sau sự kiện này, ông cùng các nhà trí thức đối lập cho ra đời tờ báo ngầm là “Diễn Đàn Tự Do”. Năm 1990, toàn bộ nhóm này bị bắt và bị hưởng những bản án đê tiệt. Đoàn Viết Hoạt hưởng 20 năm tù. Dưới sức ép quốc tế bản án của ông được giảm xuống còn 15 năm. Năm 1993, ông bị chuyển từ nhà tù sang trại tập trung lao động khổ sai. Ngay trong tù khổ sai, ông đã tổ chức hoạt động đối lập và vì vậy, ông bị giam giữ cô lập 4 năm liền. Làn sóng bảo vệ Đoàn Viết Hoạt được khuấy động trên toàn cầu..

3. Trong buổi gặp mặt chào mừng, PEN Club Poland tặng Đoàn Viết Hoạt album lịch sử “Solidarnosc” (Công Đoàn Đoàn Kết). Trong ảnh, bà Malgorzata Naimska tặng ông quà lưu niệm.


Từ trại lao động và nhà tù, Đoàn Viết Hoạt đã truyền những tin tức mô tả thực trạng khổ sai tại Việt Nam ra thế giới. Các tổ chức đứng lên bảo vệ ông là Amnesty International và PEN International. Chính quyền cộng sản phải nhường bước trước sức ép quốc tế, đành chấp thuận cho ông rời Việt Nam. Đoàn Viết Hoạt không muốn bỏ Việt Nam nhưng trước thực trạng không thể ra khỏi nhà tù nếu thiếu điều kiện rời bỏ Việt Nam, ông đành quyết định ra nước ngoài. Năm 1998, từ nhà tù, ông được đưa thẳng tới sân bay để bay sang Mỹ.


4. Những tấm hình được trưng bày trong triển lãm tại Bảo tàng Văn Học, kể về những ngày Đoàn Viết Hoạt thăm Ba Lan lần đầu tiên vào năm 1999. Khi đó, vợ ông, bà Trần Thị Thức cùng tháp tùng.


Trong thời gian ngồi tù, vợ ông đã đi nhiều nơi trên thế giới tìm kiếm cho chồng nguồn tương trợ. Bà cũng đã tới Ba Lan, nơi bà nhận được sự giúp đỡ lớn lao từ PEN Club Poland và chủ tịch của PEN Ba Lan khi đó là ông Jacek Bochenski. Vào năm 1999, nhân đại hội PEN Club tại Warszawa, Đoàn Viềt Hoạt đã lần đầu tiên tới Ba Lan, ông cảm ơn sự giúp đỡ của PEN Club Ba Lan và cảm tạ ông Adam Michnik. Các hình ảnh về cuộc hội ngộ này có thề tìm thấy tại triển lãm về lịch sử hình thành PEN Club tại Bảo tàng Văn Học tại Warszawa. Lần thứ hai ông tới Ba Lan là năm 2001, khi đó ông có gặp gỡ những nhân vật đối lập người Việt Nam tại đây.


5. Một số trong những người tham dự buổi hội ngộ tại PEN CLUB tại Warszawa.Từ trái sang: Adam Pomorski, Đoàn Viết Hoạt, Jacek Bochenski, Tôn Vân Anh, quay lưng vào máy là bà Anna Nasilowska.


Trong những ngày 6 tới 8 tháng 11 năm 2005, Đoàn Viết Hoạt lại tới thăm Warszawa, nơi ông gặp gỡ những nhà hoạt động dân chủ người Việt tại đây, thăm viếng PEN Club và đàm thoại với những nhân vật đối lập cộng sản của Ba Lan trước kia. Đoàn Viết Hoạt đã nói lời khuyến khích những nỗ lực của các nhà bảo vệ nhân quyền Ba Lan cho việc công nhận quyền tị nạn của sáu nhà hoạt động của Việt Nam mà Ba Lan cho tới nay đang từ chối cư trú. Cùng với Linh mục Edward Osiecki, ông đã có cuộc nói chuyện kéo dài. Sau buổi nói chuyện với ban lãnh đạo PEN Club, ông đã tới thăm Bảo tàng Văn Học nơi có triển lãm trưng bày hình ảnh về quá trình hình thành PEN Club. Giám đốc Bảo tàng, giáo sư Janusz Ogrowaz-Pieniazek đã đích thân dẫn khách quý của mình thăm triển lãm.

6. Thăm PEN Poland, Nov. 7, 2005


Đoàn Viết Hoạt đã nhận nhiều giải thưởng và danh hiệu bởi được công nhận là người trung thành với những lý tưởng giá trị nhân bản, các bài viết và lý luận của ông cũng đã được các tổ chức trên toàn càu công nhận. Đoàn Viết Hoạt còn là thành viên danh dự của PEN Club Mỹ, Canada, áo, Thụy Sĩ, Pháp và Ba Lan. Từng nhận giải thưởng nhân quyền mang tên Robert F. Kennedy Memorial Center, của Human Rights Watch, Committee to Protect Journalists, giai thưởng Tự Do của Quỹ Tưởng Nhớ Nạn Nhân Cộng Sản  mang tên Truman– Reagan, giải thưởng cho lòng dũng cảm của người làm báo do International Press Institute trao tặng, Ngòi Bút Vàng do World Association of Newspapers.

7. Đoàn Viết Hoạt mang theo cuốn sách mới của mình là ”Hành Trình Dân Tộc”, bạn có thể có được nó sau khi liên lạc với Cầu Vồng (cauvong@interia.pl , 48 – 506160181)

 

-------------------------------------------------

Huyền Trang dịch

Từ bài viết bằng tiếng Ba Lan

11.2005